300 сыллааҕыта, 1724 с. атырдах ыйын 8 күнүгэр Петр I ыйааҕынан, Сенат араас сословиялаах дьоҥҥо үөрэхтэнэр кыаҕы биэрбит гимназияны уонна үнүбүрсүөтү холбоон, Билим акадьымыйатын төрүттээбитэ. Итинэн Арассыыйа билимин тиһигин олохтонуута саҕаламмыта. Киһи аймах цивилизациятын сайдыытыгар сүҥкэн кылааты киллэрбит, Аан дойдуга киэҥник биллибит талааннаах учуонайдар, саҥаны айан оҥорооччулар плеядалара үүнэн тахсыбыта.
Арассыыйа Федерациятын Бэрэсидьиэнэ Владимир Путин 2022 с. муус устар 25 күнүгэр таһаарбыт «Арассыыйа Федерациятыгар Билим уонна технология уон сылын биллэрэр туһунан» ыйааҕын толоруу чэрчитинэн, Саха Өрөспүүбүлүкэтин Үөрэххэ уонна билимҥэ министиэристибэтэ 2025 с. кулун тутар 14 күнүгэр дойдуга Билим уонна технология уон сылын дьаһалларын бигэргэппитэ. Бу дьаһаллар 12 хайысхалаахтар, талааннаах ыччаттары чинчийии уонна айан оҥоруу эйгэтигэр тардар, дойду сайдыыларыгар улахан суолталаах боппуруостары быһаарар, Арассыыйа билимин ситиһиилэрин итиэннэ инники кэскилин туһунан нэһилиэнньэҕэ сырдатар үлэни күүһүрдр соруктаахтар.
Биһиги өрөспүүбүлүкэбитигэр билим уонна билим-тиэхиньикэ үлэтин-хамнаһын 16 субъега баар, кинилэр фундаментальнай уонна прикладной чинчийиилэргэ Арассыыйа итиэннэ Аан дойду таһымнаах билим кииннэрин кытары ыкса алтыһаллар. Сүрүннээн ирбэт тоҥу, сир баайын чинчийиигэ, төрүт олохтоох аҕыйах ахсааннаах хотугу омуктар төрүт култуураларын, тылларын-өстөрүн, демографияларын үөрэтиигэ, тыа хаһаайыстыбатын сайыннарыыга үлэлииллэр. Экология харыстабылыгар, килиимэт уларыйар кэмигэр айылҕаны туһаныы көдьүүстээх буоларыгар, IT-технологиялары киллэриигэ дьарыктаналлар.
Ытыктабыллаах учуонайдар, чинчийээччилэр уонна билим эйгэтин үлэһиттэрэ! Эһиги таһаарыылаах үлэҕит, талааҥҥыт, билим дьыалатыгар ураты бэриниигит өрөспүүбүлүкэ уонна бүтүн дойду социальнай-экэнэмиичэскэй сайдыыларыгар сүҥкэн кылааты киллэрэр. Ураты истиҥ тыллар билим сонун хайысхаларын уонна саҥа технологиялары баһылыырга дьулуһар эдэр чинчийээччилэргэ ананар.
Барыгытыгар чэгиэн-чэбдик доруобуйаны, этэҥҥэ буолууну, саҥа арыйыылары, билим бырайыактарын олоххо киллэригэ ситиһиилэри итиэннэ күн сирин бары кэрэтин баҕарабын!
Ытыктабылы кытары Алексей Еремеев, Ил Түмэн Бэрэссэдээтэлэ.
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
