Кини билигиҥҥи туругунан туох оҥоһуллубутун уонна ыытылларын кэпсээтэ. Ол курдук, үс коффердамтан иккитэ -9,10 № -дээхтэр өрүс сүнньүгэр туруоруллубуттар, биирдэстэрин - 8№-дээҕи хомуйуу-монтажтааһын ыытыллар, үлэ 74% толоруллубут, бу сыл бүтүөр диэри түмүктэниэхтээх уонна 2027 сыл навигациятыгар өрүскэ туруоруллуохтаах. Судургутук быһаардахха, эбэ сүрүн үөһүгэр туруохтаах муоста үс сүрүн тирэҕин тутарга туттуллар конструкциялар коффердам диэн ааттаналлар. Арассыыйаҕа муостаны тутууга ханна да, хаһан да туттулубатах технология. Онон бу ааспыт сайын ити икки коффердамы туруоруу бэйэтэ олус уустук, аан маҥнайгы туттуллубут эпэрээссийэ буолар диэн исписэлиистэр быһаардылар.
Муоста тирэхтэригэр билигин 383 сыбаайа туруоруллубут, ол былаантан 42 % толоруллубут. Тутуллуохтаах 26 тирэхтэн 12-гэр сыбаайалар толору туруоруллубуттар. Онон сыбаайа, тирэх чааһыгар үлэ уопсай кээмэйиттэн 41 % толоруллубут. Суолу, муостаҕа киириини-тахсыыны тутууга сезон устатыгар 742 тыһ куубтаах буор үлэтэ толорулубут. Уопсай былаан 2,824 мөл кууб. 10 тыһ туонна кэриҥэ тимир конструкция оҥоһулунна, онон каркаас арматураларын бэлэмнээһин 84 % туолан иһэр. Эбэ икки кытылынан технологическай былаһаккалар, уҥа кытылыга үлэһиттэр олорор уопсайдара, остолобуой тутулуннулар. Хаҥас кытылга бетону оҥорор собуот, ыскылаат үлэлии тураллар. 120 уонна 23 миэтэрэлээх сылаас сыаҕы тутуу түмүктэнэн эрэр. Бары тиэхиньикэ ититилиннэ. Билигин икки коффердамҥа тымныыга үлэни ыытар инниттэн 46 уонна 23 миэтэрэлээх, 28 миэтэрэ үрдүктээх технологическай ититиллэр сабыы оҥоһуллар. Бу коффердамнарга МИК-С 20 устуука башня монтажтанна. Баларга сыбаайаны туруорар иккилии үүттүүр массыына уонна кыраан үлэлииллэр. Тирэхтэргэ диэри мууһунан кыһыҥҥы технологическай суолу тутуу саҕаламмыт.
Мунньахха кыттыбыт СӨ экологияҕа, айылҕа баайын туһаныыга уонна ойуур хаһаайыстыбатыгар миниистирэ Евгений Перфильев дьокутааттар ыйытыыларыгар хоруйдууругар тутааччылар, концессионер айылҕаҕа, тулалыыр эйгэҕэ дьайыыга сыһыаннаах дуогабар бары пууннарын толорон иһэллэрин, киллэриэхтээх үптэрин кэмигэр төлөөн иһэллэрин эттэ. Кини бу эбийиэк тула бастайааннай экологическай кэтээн көрүү ыытылларын, онуоха уларыйыы, кэһии бэлиэтэммэт диэтэ. Ону тэҥэ мунньахха экэниэмикэ миниистирин бастакы солбуйааччы Иван Елисеев, баайга-дуолга уонна сиргэ сыһыаннаһыыларга миниистир солбуйаачыта Руслан Винокуров, Счетнай палаататтан аудитор Михаил Никифоров кытыннылар. Тутуу сакаасчытыттан «Өлүөнэ муостатын тутуу дирекцията» СӨ СБТ генеральнай дирэктэрин солб. Динара Лавреньева, бэдэрээччиттэн «ВИС Строй» ХЭТ тутууга дириэктэрэ Антон Крупнов уо.д.а. кэлбиттэр.
Чахчыларынан сирдэтэн
Ил Түмэн дьокутааттара кыттан, өрөспүүбүлүкэ олохтоохторун долгутар муста тутуутун хаамыытын, үбүлээһинин, тулалыыр эйгэҕэ дьайыытын уо.д.а хайысхаларынан кэпсэтиигэ кыттыһан, Саха Сирин олохтоохторун долгутар хайысхаларынан боппуруостары биэрдилэр, бэйэлэринс анааларын, сыанабылларын биллэрдилэр.
Ил Түмэн сир сыһыаннаһыыларыгар, айылҕа баайыгар уонна экологияҕа сис кэмитиэтин бэрэссэдээтэлэ Андрей Находкин тутуу тулатынааҕы эйгэҕэ, кини экологиятыгар хайдах дьайарын чааһынан уонна Хаптаҕай, Табаҕа сэлиэнньэлэрин олохтоохторун киллэрэр, туруорсар этиилэринэн туох үлэ ыытылларын, саас муус барыытын, күһүн муус туруутун саҕана бу тутуу хайдах, туох туруктаах буолуохтааҕын, тутааччылар олорор бөһүөлэктэрин үлэтин интэриэһиргээтэ. Тутууга, олох-дьаһах хомунаалынай хаһаайыстыбаҕа уонна энэргиэтикэҕэ сис кэмитиэт бэрэссэдээтэлэ Александр Корякин үбүлээһиҥҥэ өрүттэр төлүүр өлүүлэрин чааһыгар толору чуолкайдааһыны киллэрэргэ эттэ, чопчу суумаларынан ааҕан биэрэри туруоруста.
Норуот дьокутаата Дмитрий Поисеев тутуу хаамыытын, сүрүн конструкциялар туһунан чуолкайдаһан, парламент муоста тутуутун өйүүрүн, ол гынан баран аһаҕас, кырдьыктаах информация баар буолуохтааҕын бэлиэтээтэ. Ил Түмэн дьокутаата Василий Егоров муостаны тутуу наадатын уонна стратегическай эбийиэк буоларын ыйан туран, концессионер тутууну үбүлээһин чааһыгар кирэдьиити туһанарыгар, ыстараабы олохтооһунугар туох бырааптаҕын ыйыталаста. ВКС холбонуунан кыттыбыт норуот дьокутаата Василий Николаев толоруулаах былаас аадырыһыгар 2027 сылга туох-ханнык чуолкайдаммыт былааннааҕын, сатаммат түгэҥҥэ туох сценарийдаахтарын билистэ. Ону тэҥэ «ВИС» хампаанньа концессия сөбүлэһиитин толору тиэкиһин билиһиннэриигэ таһаарарыгар ыҥырда. Ону таһынан, мунньахха ВКС ситиминэн дьокутааттар Прокопий Рахлеев, Сергей Добмрован уонна Виталий Чикачев кытыннылар.
Мунньах кыттыылаахтара түмүккэ муостаны тутуу өрөспүүбүлүкэҕэ сүдү суолталаах, наадалаах диэн биир санааҕа кэллилэр. Тэрээһини тэрийэн ыыппыт сис кэмитиэт бэрэссэдээтэлэ Павел Петров түмүк таһаарарыгар норуот дьокутааттара Өлүөнэ муостата өрөспүүбүлүкэ экниэмикэтигэр, олохтоохторугар аҕалыахтаах туһатын, көдьүүһүн, суолтатын өйдөөн туран тутууну өйүүллэрин, бу бырайыагы тохтотор санаалара суоҕун биллэрдэ. Ол гынан баран, баар чахчылары хайдах да сотор сатамматын, тутуу эрдэ биллэриллибит графигыттан хаалан иһэрин ыйда. Ону тэҥэ, бырайыагы олоххо киллэрии кэмигэр, өрөспүүбүлүкэ үп-харчы өттүнэн туругар ноҕуруусканы оҥоруон, кутталы үөскэтиэн сөптөөх кистэнэ сылдьар чахчылартан сэрэнэрин эттэ. Онон сис кэмитиэт хонтуруоллуур боломуочуйатын туһанан өрөспүүбүлүкэ бырабыыталыстыбатыгар уонна муоста тутуутун дириэксийэтигэр тутуу графигын уонна үп-харчы өттүнэн моделын тутуһуу хайдах толоруллан иһэрин көрдөрөргө ирдэбил оҥорорго, концессия сөбүлэһиитигэр ыйыллыбыт усулуобуйалары быһааралларын, билиһиннэрэллэрии ситиһэргэ, ол иһигэр ыстарааптары уонна өрөспүүбүлүкэ бүддьүөтүгэр мэктиэлэри киллэрэн туран, кэлэр сыл бүддьүөтүгэр тутууну салгыырга анаан кыра да буоллар наадалаах үбү-харчыны көрөргө туһаайыллыбыт анал дьаһаллары ылынарга диэн этии киллэрдэ. Иһитиннэрии Ил Түмэн пленарнай мунньаҕар таһаарыллыаҕа.
Алексей МАТВЕЕВ
Хаартыскаҕа Василий Кононов (Ил Түмэн) түһэриилэр
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
