Биэнсийэҕэ эбии
Атырдьах ыйын 1 күнүттэн Арассыыйа эбии үбүлээһин бырагырааматыгар кыттыспыт 118,8 тыһ. кыраасданыгар уурунуу биэнсийэлэрэ 7 % үрдээтэ. Оттон 41,8 тыһ. кыттыгастаахтарга ыйдааҕы биэнсийэлэригэр 6,92 % эбилиннэ.
Социальнай пуондаҕа бэлиэтииллэринэн, бу эбиллии управляющай хампаанньалар 2023 сыл түмүгүнэн инбэстииссийэлээбит харчыларын суотугар оҥоһуллубут.
Ону таһынан, 2023 сылга үлэлээбит биэнсийэлээхтэргэ страховой биэнсийэлэрин саҥаттан эбиэхтэрэ. Ол кээмэйэ биэнсийэлээх хамнаһыттан тутулуктаах. Социальнай пуондаҕа ирдэһэр наадата суох, барыта аптамаатынан эбиллэр диэбиттэр.
Дьиэ-уот хомунаалынай өҥөлөрүн иһин төлөбүр уларыйда
Бу ыйтан Арассыыйа олохтоохторо ааспыт, от ыйыгар оҥоһуллубут хомунаалынай өҥө иһин саҥа квитанцияларын туталлар. Онно, от ыйын 1 күнүттэн үрдэтиллибит тарыыбынан төлөбүр ыйыллар. Эрэгийиэн аайы тус-туспа тарыып бигэргэммитэ. Онон өҥө иһин төлөбүрү атырдьах ыйын 10-гар диэри төлөһө охсуохха наада.
Өҥө хайдах толоруллан иһэрэ онлайн көстөр
Судаарыстыбаннай уонна муниципальнай өҥөнөн туһанааччылар бары ыйытыылара, ирдэбиллэрэ хайдах толоруллан иһэллэрин туһунан онлайн иһитиннэриини ылар кыахтаннылар. Иһитиннэрии госуслуга саайтыгар баар тус кэбиниэккэр кэлэр.
Бааннар уонна аччыгый үп тэрилтэлэрэ атырдьах ыйыттан ыла иэһи төнүннэриини кытта ситимнээх бары кэпсэтиилэри уонна иһитиннэриилэри уһултарыахтаахтар. Үлэһиттэри анал уһулар тэрилинэн хааччыйыахтаахтар. Уһултарыллыбыт матырыйаал 3 ыйтан кылгаһа суох кэмҥэ хараллыыга сытыахтаах.
Оҕоҕо
төлөбүрдэр
Бу ыйтан 17 -гэр диэри саастаах оҕоҕо биир кэлим төлөбүр быраабылаларыгар көннөрүү киирдэ. Холобура, төлөбүрү ылыыга сайабылыанньа кылгас кэмнээх прописканан, эбэтэр дьиҥ олорор аадырыһынан (прописката суох) бэриллибит буоллаҕына, аны, сайабылыанньа биэрээччи уонна оҕо олорор сирдэрин бэрэбиэркэлээһин ыытыллыбат.
Бу иннинэ маннык бэрэбиэркэлээһин төлөбүр эрдэ атын эрэгийиэнтэн анаммыт буоллаҕына, оҥоһуллар (тиийинэн олоруу кээмэйэ ол эрэгийиэҥҥэ кыра буоллаҕына). Сокуон бу ый 5 күнүттэн киирэр.
Сыыппара харчы
ыыра кэҥиир
Бу ыйтан саҕалаан сыыппара харчыны нэһилиэстибэҕэ тутан хаалыы бэрээдэгэ олохтонно. Ол бэрээдэгинэн, сыыппара харчыны кэриэс анаан хаалларыахха сөп. Харчы кыраасданнар уонна тэрилтэлэр анал счеттарыгар хараллаллар. Ону кытта, сыыппара харчы счетугар билигин бары тутта сылдьар бааннар онлайн-приложениеларынан уонна интэриниэт-бааннарынан киириэххэ, эппэрээссийэлэри хайа баҕарар оҥоруохха сөп.
Дьокутааттар олохтоох дьаһалтаны тэрийиэхтэрэ
Муниципальнай тэриллиилэр бэрэстэбиитэллэх уорганнарыгар - дьокутааттарга аны олохтоох дьаһалталары тэрийиигэ кыттар кыаҕы биэрдилэр. Ол гынан баран, олохтоох устаапка ол туһунан ыйыллыбыт буоллаҕына эрэ, дьокутааттар кыахтарын көрдөрүөхтэрин сөп. Ону кытта, муниципальнай уорган бэйэтин устаабыгар маннык уларытыыны киллэрэр бырааптаах уонна бу процесс хайдах барыахтааҕын чуолкайдыырга устаабыгар анал көрүҥү, бэрээдэги олохтуохтаах.
Ол курдук, олохтоох дьокутааттары дьаһалта баһылыгын солбуйааччыларын, муниципальнай тэрилтэлэр, уорганнар салайааччыларын дуоһунаска анааһыҥҥа сөбүлэҥи ыытыыга уонна бигэргэтиигэ кытыннарыахтарын сөп. Сокуон атырдьах ыйын 2 күнүттэн олоххо киирдэ.
“Дьокутааттар кыраасданнарынан быыбарданаллар, онон олохтоохтор кинилэр нөҥүө бары процесстарга кыттар кыахтаналлар. Бу быһаарыы олохтоох салайыныы уонна нэһилиэнньэ икки ардыларыгар бииргэ дьайыы көдьүүһүн улааттыннарыаҕа”, -диэн Госдуума бэрэссэдээтэлэ Вячеслав Володин бэлиэтиир.
Эспиэрдэр
төлөбүр ылыахтара
Суут эспиэрдэрэ төлөбүр ылар бырааптара сокуонунан быһаарылынна. Бу ыйтан саҕалаан, хас биирдии өрүт төлөбүрү эспиэр депозиттаах счетугар укпутун эрэ кэннэ, суут эспэртиисэни аныыр. Бу харчы эспэртиисэ түмүгэ көрүллүбүт суут мунньаҕын кэнниттэн эрэ эспиэрдэргэ ыытыллыаҕа.
Оборуона салаатыгар хонтуруол кытаатар
Атырдьах ыйыттан оборуона сакааһыгар хонтуруол ситэриллиэҕэ. Монопуолуйаны утары уорганнар аны оборуонаҕа үлэлэһэр тэрилтэлэргэ сэрэтии биэриэхтэрин сөп. Холобура, сыананы олохтооһун хайысхатынан. Сокуону оҥорооччулар быһааралларынан, оннук түгэн таҕыстаҕына, сокуон суһаллык дьайарга кыах биэрэр.
Турбаны тардыыны түргэтэтэргэ
Гааһы, ньиэби уонна ньиэп бородуукталарын тиэйэр-таһар эйгэҕэ үлэлэһэр айылҕа монопуолуйалара турбаны тардыыга тутуу уонна өрөмүөн ыытар учаастактары аукциона суох туһаныахтарын сөп. Магистрал турбатын испиэһэгин Арассыыйа Бырабыыталастыбата быһаарыаҕа.
Моҥкуруут баан
иэһин төлүүргэ
Баан моҥкурууттуур түбэлтэтигэр кирэдьииттээччилэр харчыларын түргэнник ылыахтарын сөп. Туордарынан атыылана илик баан баайа-дуола кирэдьииттээхтэр ирдэбиллэрин төлөөһүҥҥэ туттулуоҕа. Бу уларыйыы киириитинэн, моҥкуруутунан биллэриллибит бааннар актыыптарын түргэнник атыылыахтара. Баантан кирэдьиит ылааччыларга ол тарҕаммат.
Кэтэх хаһаайыстыбалаахтар эрэллэрэ
Бу ыйтан ыла кэтэх хаһаайыстыбалар өйөбүлү ылаллара судургутуйда. Бу иннинэ тыа хаһаайыстыбатын бородууксуйатын оҥорон таһаарар кэтэх чааһынай хаһаайыстыбалар “Кэтэх хаһаайыстыбалар туһунан” сокуонунан эрэ өйөбүлү ылыахтарын сөп этэ, аны билиҥҥиттэн ыла “ Олохтоох салайыныы сүрүн принциптэрин туһунан” сокуон көмөтүнэн туһаныахтарын сөп. Ол курдук, хас биирдии кэтэх хаһаайыстыбаны хабан көрдөрөр хаһаайыстыбаннай учуот кинигэтэ оҥоһуллан, көмөнү оҥоруу түргэтиэҕэ.
Кумааҕы
дэбиэринэһэ суох
Тэрилтэ тэрилин атыылаһар, ылар-биэрэр, илдьэр-аҕалар, күннэри-түүннэри сүүрэр хорохоот үлэһиттэр кыһалҕалара судургутуйда. Атырдьах ыйыттан ыла кинилэр аны кумааҕы дэбиэриннэһи эккирэтиһэртэн босхолоннулар.
Тэрилтэлэр уонна тус урбаанньыт бэрэстэбиитэллэрин боломуочуйаларын бигэргэтэр кумааҕы дэбиэриннэстэри туттуу аны булгуччута суох буолла. Квалификацияламмыт электроннай илии баттааһын баар буоллаҕына, урукку дэбиэринэс туһата суох буолар.
Таһаҕаһы таһыы
«биир түннүгүнэн»
Таһаҕаһы таһыы-тиэйии, логистиканы тэрийии билигин дойду сайдыытын биир сүрүн хайысхатынан биллэрилиннэ. Урукку сылларга мунньуллубут үгүс кыһалҕа, быһаарыллыбатах элбэх боппуруос билигин дойду балысхан сайдыы кэрдииһигэр тахсыытыгар “атахтыыр”, “мөлтөх” звенотунан, ордук хоруупсуйаламмыт салаатынан буолла диэн эспиэрдэр бэлиэтээбиттэрэ ыраатта.
Бу ыйтан саҕалаан РФ Бырабыыталыстыбатын уурааҕынан, таһаҕаһы таһыыга “Национальнай цифровой тырааныспар-логистика платформата” информационнай тиһиги эспэримиэн быһыытынан тэрийии уонна боруобалаан киллэрии саҕаланыаҕа. Бу тэрээһин 2025 сыл бэс ыйын 1 күнүгэр диэри ыытыллыаҕа.
Сүрүн сыалынан сиринэн, муоранан, өрүһүнэн, тимир суолунан уонна салгынынан таһаҕаһы таһыы бары түһүмэҕэр электроннай докумуон эргиирин киллэрии буолуоҕа. Ону тэҥэ, көҥүлү биэрэр уонна табаары арыаллыыр докумуоннары “биир түннүк” мэхэниисиминэн туттарыыны боруобалааһын ыытыллыаҕа. Эспэримиэн кэмигэр, ону кытта, таһаҕаһы таһааччылар электроннай эриэйтиннэрин сүүмэрдээһин барыаҕа. Сүрүн таһаҕаһы таһааччылар билигин үлэлии турар информационнай тиһиктэрэ сыыппара платформатын кытта дьайыыларын үөрэтии ыытыллыаҕа.
Эспэримиэҥҥэ кыттыы күһэйиитэ суох, баҕа өттүнэн ыытыллыаҕа. Эспэримиэҥҥэ таһаҕаһы ыытааччылар, экспедитордар, таһааччылар, таһаҕаһы тутааччылар, тимир суол састааба уонна тимир суол тырааныспарын инфраструктуратын бас билээччилэр, таһыы электроннай докумуоннарын бэрийэр информационнай тиһиктэр оператордара уонна толоруулаах былаас уорганнара кыттыахтара.
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
