Сокуон барылын Ил Түмэн Бэрэссэдээтэлин солбуйааччы Юрий Николаев билиһиннэрдэ. Сокуон барылыгар өрөспүүбүлүкэтээҕи нолуок сокуонун нуормаларын РФ Нолуогун кодексыгар уларытыыларга сөп түбэһиннэрэн аҕалыахха диэн этиллэр:
1. Нолуок кодексын 361.1 ыстатыйатын 3-с пууна нолуогу төлөөччүлэргэ маннык бырааптары биэрэр: тырааныспар нолуогар чэпчэтиигэ сайабылыанньаны уонна нолуок чэпчэтиитигэр бырааптарын бигэргэтэр докумуоннары нолуок уорганнарыгар кырасданьыын бэйэтэ ыытар. Маннык чуолкайдааһыны өрөспүүбүлүкэ сокуонугар киллэрэргэ этии киллэриллэр.
Нолуогу төлөөччүлэр бэйэлэрэ талан ылбыт нолуок уорганнарыгар нолуокка чэпчэтиигэ сайабылыанньаны, ону тэҥэ нолуогу төлөөччү нолуок чэпчэтиитигэр быраабын бигэргэтэр докумуоннары биэрэр кыахтара кинилэргэ докумуоннары туттарыыны уонна тырааныспар нолуогун ылар бырааптарын кэмигэр ылары чэпчэтэр нолуок сокуонун кэспэтигэр туһалаах.
2. Сокуон барыла эрэгийиэннээҕи нолуоктарга хойутааһыны уонна төлөбүрү киллэрии бэрээдэгин уларытарга этии киллэрэр.
2022 сыл от ыйын 14 күнүгэр бигэргэммит «РФ Нолуогун кодексын бастакы уонна иккис чааһыгар уларытыылары киллэрэр туһунан» 263 №-дээх сокуон федеральнай сокуоҥҥа биир кэлим нолуок учуотун киллэрдэ, онно сөп түбэһиннэрэн, 63-с уонна 64-с ыстатыйаларга уларытыылар киирдилэр. Бу сүүрээн Нолуок кодексын интэриэстээх өттүлэргэ көһөрүү уонна төлөбүр былааннарын биэрэр бэрээдэги, кинилэр болдьохторун итиэннэ көһөрүү эбэтэр төлөбүр былаанын биэрии туһунан быһаарыыны ылынар кэми олохтуур.
--Чопчулаан эттэххэ, рассрочканы биэрии болдьоҕо биир сылтан үс сылга диэри уһатылынна. Манан сибээстээн, сокуон барылыгар эрэгийиэннээҕи нолуокка рассрочка былаана үс сылга диэри көрүллүөн сөбүн быһаарарга этии киирэр. Төлөбүр болдьоҕун уһатыы (отсрочка), урукку курдук, саамай уһаабыта биир сылга көрүллүөҕэ (Нолуок кодексыгар ити болдьох уларыйбатах), — диэн экэниэмикэ миниистирэ Пётр Попов эттэ.
Маны таһынан, федеральнай таһымҥа тахсар уларыйыыларга сөп түбэһиннэрэн, көһөрүү эбэтэр төлөбүр былаанын биэрии туһунан быһаарыыны ылынар болдьоҕу 30 күнтэн 10 күҥҥэ диэри уларытар туһунан быһаарыныы ылылынна.
Отсрочка диэн болдьох бүтүүтүгэр иэһи биир кэмнээх төлөөһүн (нолуогу ыстарааба уонна ыстарааба суох төлүүр болдьоҕу көһөрүү). Нолуок уоргана 1 сылтан ордубат болдьоххо биэриэн сөп.
Рассрочка диэн иэһи түһүмэхтэринэн төлөөһүн буолар. Үс сылтан тахсыбат болдьоххо нолуок уоргана биэриэн сөп. Сокуон куоластааһынынан ылылынна.
Тырааныспарга, бас билиигэ...
Ил Түмэн онус (уочараттаах) пленарнай мунньаҕар “Саха Өрөспүүбүлүкэтин нолуогун бэлиитикэтин туһунан” Саха Өрөспүүбүлүкэтин сокуонугар уларытыылары киллэрэр туһунан” 176-7 №-дээх, Ил Дархан көҕүлээһининэн оҥоһуллубут, сокуон барыла иккис ааҕыыга көрүллэн, бүтэһик ааҕыыга ылыннылар.
Бу сокуон барылынан, тэрилтэлэр дохуоттарын нолуогар, тырааныспар нолуогар уонна тэрилтэ бас билиитин нолуогар кэккэ уларытыылар киллэриллэллэр.
Элбэх оҕолоох дьиэ кэргэттэргэ 2025 сыл тохсунньу 1 күнүттэн биир тиэхиньикэҕэ (легковой массыына эбэтэр матассыыкыл, эбэтэр скутер, эбэтэр оптуобус, эбэтэр таһаҕас массыыната) сыһыаннаах тырааныспар нолуогун төлөөһүнтэн болдьоҕо суох босхолуур этии киллэриллэр.
2025 сылтан 2029 сылга диэри кэмҥэ нолуогу төлөөччүлэр категорияларыгар олохтоммут тэрилтэ бас билиитин нолуогар чэпчэтиилэри уһатыы этиллэр:
-- хаһыанай тэрилтэлэргэ- аэропуортарга айылҕа монополияларын субъектара, кинилэргэ судаарыстыбаннай бэрээдэктээһини уонна хонтуруолу Федеральнай антимонопальнай сулууспа ыытар;
-- РФ Бырабыыталыстыбата Уһук Илиҥҥи федеральнай уокурукка киирэр субъектарга инники күөҥҥэ турар сайдыылаах территориялары салайар функциялары толорор сыалтан быһаарбыт салайар хампаанньалара уонна кинилэр салаалара;
-- тимир суол тырааныспарынан таһаҕаһы тиэйэр-таһар тэрилтэлэр.
Саҥа нолуок чэпчэтиилэрэ киирэллэр:
-- биирдиилээн дьоҥҥо 2025 сылтан 2029 сылга диэри электрическэй мотуордарынан эрэ хааччыллыбыт массыыналарга сыһыаннаах тырааныспар нолуогун төлөөһүнтэн босхолооһун;
-- биирдиилээн дьон 2025 сыллаах нолуок болдьоҕуттан саҕалаан, биэс сыл устата углеводороднай гааһы, айылҕа гааһын, баттаммыт айылҕа гааһын мотуор уматыгын быһыытынан туһанар массыыналарга сыһыаннаах тырааныспар нолуогуттан босхолоноллор;
-- анал инвестиционнай дуогабар кыттыылаах тэрилтэлэргэ, тэрилтэ дохуотугар нолуокка уонна тэрилтэ бас билиитигэр нолуокка араас чэпчэтиилээх ыстаапкалар эбиллэллэр;
-- РФ Аартыкатааҕы зонатын олохтооҕун ыстаатыһын ылбыт тэрилтэлэргэ баай-дуол тэрилтэ балаансатыгар киирбит нолуок кэмиттэн саҕалаан, 5 сылга баай-дуол нолуогуттан босхолонууну олохтуур туһунан этиллэр;
-- кадастровай сыанаҕа олоҕурбут тэрилтэлэр баай-дуол нолуогун туһунан эттэххэ, кадастровай сыанаҕа олоҕуран, нолуокка киирэр дьиэ-уот эбийиэктэрин испииһэгин быһаарар иэннээх ирдэбили олохтууругар этиллэр – 1000 кв.м. 2025 сылтан быстах кэмҥэ, 1000 кв.м элбэх иэннээх төлөбүрдэри биир кэмҥэ таһааран туран.
-- тэрилтэлэргэ уонна биирдиилээн урбаанньыттарга 2025 сылтан 2029 сылга диэри “дохуот” эбийиэккэ 4 % чэпчэтиилээх нолуок ыстаапкатын олохтооһун, “дохуот - ороскуот” эбийиэккэ чэпчэтиллибит ыстаапканы 10 суумалаах уһатыы бырыһыанын 2029 сылга диэри киллэрии;
-- тэрилтэлэргэ уонна биирдиилээн урбаанньыттарга 2024 сылтан 2027 сылга диэри ювелирнай оҥоһуктары уонна атын көмүс бородууксуйаны оҥорон таһаарыынан дьарыктанар тэрилтэлэргэ уонна биирдиилээн урбаанньыттарга сыһыаннаах чэпчэтиилээх нолуок систиэмэтин туһаныыга хааччахтааһыннары суох оҥоруу;
-- тэрилтэлэргэ уонна биирдиилээн урбаанньыттарга чэпчэтиилээх уонна патеннаах нолуок систиэмэтинэн нолуок өрөбүлүн 2025 сылтан 2026 сылга диэри уһатыы;
Биирдиилээн дьон тырааныспар нолуогун иэһин 5 сылтан ордук болдьохтоох уонна төлүүр кыаҕа суох диэн билиниигэ эбии төрүөт эмиэ олохтонор.
Түмүккэ
Арассыыйа Федерация Нолуок кодексын чэрчитинэн, Саха Өрөспүүбүлүкэтин Нолуокка бэлиитикэтин сокуонун 1-с ыстатыйатын 2-с чааһын 2-с пуунун күүһэ сүппүтүн туһунан билинэргэ этии киллэриллэр. Мантан сиэттэрэн, өрөспүүбүлүкэтээҕи уонна олохтоох (улуустааҕы, куораттааҕы) инбэлииттэр уопсастыбаннай тэрилтэлэрэ (Бүтүн Арассыыйатааҕы ыстаатыстаах) уонна устааптаах хапытааллара кинилэр кылааттарыттан турар тэрилтэлэр 2025 сылтан тэрилтэ дохуотун нолуогун чэпчэтиллибит кээмэйин туттар уонна 2025 сылтан тэрилтэ дохуотун нолуогун болдьоҕун суох оҥорор бырааптаах этиилэр олохтоммут сыаналар эрэгийиэннээҕи инвестиционнай бырайыактар кыттааччыларыгар хааччахтааһыны уһулар туһунан быһаарылынна.
2024 сыл от ыйын 12 күнүнээҕи 176-ФЗ №-дээх федеральнай сокуон эрэгийиэннээҕи инвестиционнай бырайыактарга кыттааччыларга олохтоммут тэрилтэ дохуотун нолуогун кээмэйин сөптөөх буолуутун болдьоҕун көтүрдэ. Бу иннинэ 300 млрд солкуобайтан кыра инвестиция кээмэйдээх РИП-ка нолуок чэпчэтиилэрин болдьоҕо 2029 сыл тохсунньу 1 күнүгэр диэри га диэри туруоруллубута.
2025 сыл тохсунньу 1 күнүттэн өрөспүүбүлүкэ сиригэр-уотугар автоматизированнай судургутутуллубут нолуок систиэмэтин киллэрэргэ этиллэр. Бу быраап 2024 сыллаахха алтынньы 29 күнүгэр 362-дээх ылыллыбытынан сибээстээн бэриллибитэ, онно олоҕуран, 2025 сыл тохсунньу 1 күнүттэн Автоматизированнай судургутутуллубут нолуок систиэмэтин киллэрэр холонуу Арассыыйа бары субъектарыгар тарҕанар.
Ил Түмэн пресс-сулууспатын матырыйаалларынан, хаартыскалара.
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
