Тутуу

Арассыыйа Федерациятын бочуоттаах тутааччыта, Саха Өрөспүүбүлүкэтин үтүөлээх тутааччыта, өрөспүүбүлүкэ суолун хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ, Уус Алдан улууһун бочуоттаах олохтооҕо, «Попечитель уонна меценат-2021» түһүмэххэ И.И. Крафт аатынан Ил Дархан бириэмийэтин хаһаайына Михаил Готовцев сааһын тухары салайар үлэҕэ үлэлээбитэ. «Сельстрой» ХЭТ өрөспүүбүлүкэ уонна федеральнай таһымнаах суолу тутар тэрилтэни төрүттээбитэ. Олоҕун социальнай эбийиэктэри, өрөспүүбүлүкэ сүрүн хорук тымырдарын, илин эҥэргэ, Бүлүү бөлөх улуустарыгар аспааллаах суол тутуутугар, дьон олоҕун тупсарарга анаабыта.

Михаил Романович олоҕун, үлэтин-хамнаһын туһунан өлбөөдүйбэт өйдөбүнньүк, үтүө холобур буолар кинигэни кини олохтон туораабыта биир сылыгар, 2023 с., оҕолоро Алена Пак уонна Иван Готовцев хомуйан оҥорбуттара. Даҕатан эттэххэ, Иван Михайлович билигин аҕата төрүттээбит тэрилтэтин салайар. Кини ХИФУ инженернай-тиэхиньиичэскэй уонна автодорожнай бакылтыатын бүтэрбитэ, номнуо өрөспүүбүлүкэ суолун хаһаайыстыбатын бочуоттаах үлэһитэ буолла.

Өйдөбүнньүк искибиэр

Олоҕун устатын тухары араас ыһыахтарга, успуорт, култуура тэрээһиннэригэр үгүстүк көмөлөспүт, бириис булан биэрбит, биир дойдулаахтарын кыһалҕалаах кэмнэригэр өйөөбүт, оскуола уонна балыыһа дьиэлэрин тутан биэрбит тапталлаах төрөөбүт дойдутун, Уус Алдан улууһун дьаһалтата киниэхэ махтанан туран, Бороҕонҥо баар уулуссаны Михаил Романович аатынан ааттаабыта. Онтон санаалара кынаттанан кэргэнэ Полина Ивановна уонна оҕолоро аҕаларын аатын үйэтитэн, искибиэр тутарга санаммыттара.

Ол түмүгэр бэртээхэй искибиэр Бороҕон илин өттүгэр, Тоһоҕо күөлүн үрдүгэр, аҕаларын төрөөбүт күнүгэр атырдьах ыйын 24 күнүгэр аһылынна. Мүрү киэҥ алааһыгар күн сырдык сардаҥаларынан күөл көҕөрүмтүйэр ньууругар күлүмүрдүү оонньуур кэрэ көстүүтүн утары оҕо-аймах, дьон сынньанарыгар икки хачыал, ыскамыайка туруорулунна. Михаил Романович бааматынньыгын икки өттүгэр истиэндэлэр бааллар, биирэ дьиэ кэргэнин, иккиһэ олоҕун тутууга анаабыт үлэтин сүрүн кэрчиктэрин хаартыскаларынан кэпсииллэр.  

Тэрээһиҥҥэ дьиэ кэргэнин, аймахтарын таһынан, сүүстэн тахса киһи сырытта, куораттан бииргэ үлэлээбит, алтыспыт дьоно кэлбиттэр. Кини дьоҥҥо оҥорбут үтүөтэ эргиллэн, таджиктар биригээдэлэрэ муостатын, бииргэ үлэлэспит дьоно уотун босхо оҥордулар. Атын тэрилтэлэр Михаил Романович спонсордыыр оскуолаларыгар ноутбук бэлэхтээтилэр.

-- Биһиги аҕабыт уолун Иваны уонна аймахтарын эрэ буолбакка, улууска, өрөспүүбүлүкэҕэ элбэх ыччаты тутааччы сыралаах идэтигэр уһуйбута. Киниттэн үөрэнэн, элбэх саха, нуучча, атын да омук дьоно олохпут сүрүн хорук тымырын, суолу-ииһи оҥорор-тутар идэни баһылаабыттара. Элбэх ыччаты иитэн-үөрэтэн, такайан таһаарбытын кэриэстээн, искибиэр ортотугар бааматынньыгар оҕону кытта олорорун оҥордулар, үтүөлээх тутааччы быһыытынан кини эдэр дьоҥҥо холобур буоларын кэрэһилээн, — диэтэ кэргэнэ Полина Ивановна.

Дьиэ кэргэн аатыттан Уус Алдан, Мүрү нэһилиэгин дьаһалтатыгар, аҕаларын аатын үйэтитэргэ сүүрбүт-көппүт оҕолоругар, аймахтарыгар Анастасия уонна Федор Татариновтарга махтанарын биллэрдэ.

Михаил Романович уонна Полина Ивановна оскуолаҕа биир кылааска үөрэммиттэрэ, устудьуоннуу сылдьан бастакы тапталларынан ыал буолан, талбыт курдук кыыс-уол оҕолонон, сүрэҕи сылаанньытар, дууһаны үөрдэр сиэннэрдэнэн, 46 сыл бииргэ олорбуттара.  

Тапталлаах аҕаларын, эһэлэрин бааматынньыгын талааннаах тарбахтаах скульптордар Петр Эляков, Владислав Бурцев, Владимир Левин чочуйан таһаардылар. Искибиэри бэйэтин баҕа санаатынан, аҕаларыгар улахан махталлаах Алиакбар Хайриддинов биригээдэтэ оҥордо. Уотун Юрий Игнатьев дириэктэрдээх «Техэлектроснаб» тэрилтэ тардан биэрдэ.

Тутааччы, тэрийээччи талаана аһыллыбыта

Михаил Романович туһунан дьон истиҥ махталынан, үтүө тылынан тиһиллэн, хас да түһүмэхтээх халыҥ кинигэ суруллубута биир киһи олоҕор элбэҕи оҥорбутун, үлэтигэр үгүһү ситиспитин, чугас дьонугар эрэллээх эркин, үлэһиттэригэр сатабыллаах салайааччы буолбутун бэлиэтиир, үгүс киһиэхэ эйэҕэс-сайаҕас, дьону социальнай статуһунан араарбат судургу майгытынан умнуллубат сылаас өйдөбүлү хаалларбытын көрдөрөр.  

Кини 1956 с. атырдьах ыйын 24 күнүгэр Бороҕоҥҥо, Мүрү киэҥ алааһыгар түөрт кыыс кэнниттэн бэһис оҕонон төрөөбүтэ. Айылҕаттан дириҥ, сытыы өйдөөх буолан, оскуолаҕа үөрэнэр сылларыгар математикаҕа, физикаҕа, черчениеҕа ыытыллар олимпиадаларга өрүү бастыыра. 1973 с. Мүрү орто оскуолатын физико-математическай кылааһын бүтэрээт, СГУ инженернэй-тиэхиньиичэскэй бакылтыатыгар үөрэнэ киирбитэ. Үөрэнэр сылларыгар тэрийээччи талаана аһыллыбыта. Төрөппүттэрин эрдэ сүтэрэн, дьиэ кэргэнигэр, эдьиийдэригэр, аймахтарыгар сүрүн тирэх, дурда-хахха киһилэрэ буолбута.

Үлэтин дойдутугар «Якутмелиоводстрой» ПМК тириэһигэр саҕалаабыта. 1984 с. саҕалаан түөрт уонча сыл устата тутууга, дьиэ-уот, хомунаалынай хаһаайыстыба салаатыгар салайар үлэҕэ өр кэмҥэ килбиэннээхтик үлэлээбитэ. Элбэхтэн аҕыйаҕы холобурдаатахха, кини тэрилтэтэ 1996 с. Саха Сирин норуоттарын бастакы спортивнай оонньууларыгар Бороҕоҥҥо ипподрому туппута. 1996-1997 сс. Бороҕоҥҥо саахал тахсан, кыһын ортото ититэр ситим тоҥмутугар, Михаил Романович күнүстэри-түүннэри оробуочайдары кытары тэҥҥэ үлэлээбитэ. 2001 с. халаан уутуттан эмсэҕэлээбит Ленскэйи чөлүгэр түһэрэргэ бэйэтин хамаандатын илдьэ барбыта. Ол курдук, кини дьон кыһалҕатыттан туора туттубат, кыаҕа баарынан өрүү көмөлөһөр, хайа баҕарар түгэҥҥэ күүс-көмө буолар үтүө майгылааҕа, эйэҕэс сүрэхтээҕэ.

Кыһын тоҥ буору хаһан үлэлиир «Komatsu» тиэхэньикэни «Сельстрой» бастакынан атыыласпыта, кыахтаах, толкуйдаах буолан, Михаил Романович тэрилтэтин улаатыннаран, бигэтик атаҕар туруорбута.

Кини салалтатынан өрөспүү­бүлүкэҕэ киһи ааҕан сиппэт үгүс-үтүмэн суол-иис тутуллубута, Алдаҥҥа, Бүлүүгэ, Ньурбаҕа, Халымаҕа федеральнай айан суоллара оҥоһуллубуттара. Марха өрүһү, Түүкээни туоруур муостаҕа киирэр суол аспаалламмыта.

Меценат

Михаил Романович тыа сирин дьонун олохторун уйгутун хааччыйарга олоҕун анаабыта. Бэйэтин эрэ оҕолорунан муҥурдаммакка, үгүс аймахтарыгар, табаарыстарыгар, үлэhиттэригэр, биир дойдулаахтарыгар өрүү көмөлөһөр үтүө санаалаах, сайаҕас сүрэхтээх меценат этэ. Төрөөбүт дойдутугар, Уус Алдаҥҥа, бибилэтиэкэ дьиэтин туттарбыта, оттон спонсор быһыытынан үбүлээбит тэрээһиннэрин киһи ааҕан да сиппэт.

Бииргэ үлэлээбит дьоно кини киһи быһыытынан судургутун, тойон курдук бэйэтин үрдүктүк туттубатын, бардамсыйбатын, хаһыытаан-ыһыытаан, ыган-түүрэн барбатын үрдүктүк сыаналыылларын туһунан этэллэр. Үлэһиттэрин кытта тэҥнээҕин курдук кэпсэтэрин: «Һыллыый», -- диэн оҕолорун курдук ыҥырарын өйдөөн хаалбыттар.

Саамай сөҕөллөрө сыыппаралары барытын өйүгэр тута сылдьара, ханнык тэрилтэ төһө суумалаах иэһин хаһан биэриэхтээҕин эндэппэккэ билэрэ. Туймаада ыһыаҕар Үс Хатыҥҥа диэри тутуллар эппиэтинэстээх киэҥ суол оҥоһуутугар сарсыарда 5-6 чаастан номнуо эбийиэккэ тиийэн, суол-иис оҥоһуутун тус бэйэтинэн хонтуруоллуура, үлэ кэмигэр бүтэрин, түмүгэ хаачыстыбалаах буоларын туһугар ис сүрэхтэн кыһаллара.

Кини туппут суола-ииһэ, дьиэтэ-уота өссө да өр сылларга кэнэҕэс көлүөнэҕэ туһалыы туруоҕа, оттон чаҕылхай олоҕо оҕолоругар, сиэннэригэр салҕаныаҕа.

Хаартыскалары дьиэ кэргэнэ хааччыйда.