Издательский дом Редакция Подписка
Погода в Якутске: . 19 oC

П.А. Ойуунускай аатынан Саха академическай театрыгар муус устар 22, 23 күннэригэр Саха Өрөспүүбүлүкэтин норуодунай артыыһа, сыана маастара, уус-уран ааҕыы уонна киинэ эйгэтин уһулуччулаах талаана Зоя Багынанова 80 сааһын бэлиэтиир үбүлүөйдээх тэрээһиннэрэ ыытылыннылар.

П.А. Ойуунускай аатынан Саха академическай театрыгар муус устар 22, 23 күннэригэр Саха Өрөспүүбүлүкэтин норуодунай артыыһа, сыана маастара, уус-уран ааҕыы уонна киинэ эйгэтин уһулуччулаах талаана Зоя Багынанова 80 сааһын бэлиэтиир үбүлүөйдээх тэрээһиннэрэ ыытылыннылар.

Саха театрын далбар хотуна, театральнай ускуустуба сайдыытыгар сүҥкэн кылааттаах, саха норуота киэн тутта ааттыыр, сүгүрүйэр киһитэ Зоя Багынанова ытык сааһын, бэйэтэ этэринэн, «сүһүөҕүн үрдүгэр сылдьан, сүрэх тэбэрин тухары» үлэ үөһүгэр көрсөр.

5d8c1b4638d2d.jpg

Муус устар 22 күнүгэр дьон киэҥ сэҥээриитин ылбыт «Төлкө» испэктээккэ, куруук да буоларын курдук, сахабыт дьоно сааланы биир гына тоҕо анньан кэллилэр. Санатан эттэххэ, «Төлкө» испэктээк өссө биэс сыл анараа өттүгэр Саха театрын сүрүн режиссера Руслан Тараховскай туруоруутунан Зоя Петровна 75 сааһыгар тахсыбыта. Онтон ыла театр репертуарын уҕараабат көрөөччүлээх айымньытынан буолар. Испэктээк иннигэр өрөспүүбүлүкэ салалтата, култуура уонна духуобунас министиэристибэтэ, эйгэлэһэн бииргэ үлэлээбит, алтыспыт дьоно, улууһун, төрөөбүт түөлбэтин дьоно-сэргэтэ эҕэрдэ тыл эриэккэһин, баҕа санаа бастыҥын эттилэр, сэмэй бэлэхтэри уонна наҕараадалары туттардылар.

VrZr_a9jKOtDb1yIgSkgPIZVkGysGBvdEiC6fSPbEGtvv9ly6ZzMlwbDXyqpeT-ZUmFiq6dKSZaaQnlhJIx0PFzI.jpg

Муус устар 23 күнүгэр күндү киһибит Зоя Петровна К.Чапек пьесатынан саҥа турбут «Ийэ» испэктээккэ сүрүн оруолу толорон, көрөөччүлэрин, чугас дьонун, кэллиэгэлэрин үөртэ, долгутта, уйадытта. Үбүлүөйдээх киэһэ буруйдааҕа Саха Өрөспүүбүлүкэтин норуодунай артыыската Зоя Петровна бар дьонун иннигэр тахсан, испэктээккэ оонньообут артыыс уолаттарга, туруорааччы режиссер Василий Борисовка махталын тиэртэ уонна саҥа айымньы ситэн-хотон, бэйэтин киэбин булан, кэлэр сезоҥҥа көрөөччү киэҥ араҥатыгар тахсарыгар баҕарда.

rR_iDg_JIjyLpBQS_bTjyrO3Yxo3UaMCbtCTBLkF77UcB6fBCV0qZsOecgoLmDz15YXDLflE-lqkWDjq4BTrUFpA.jpg

Оонньууну көрө олорон, уһулуччу талаан уонна артыыс идэтэ кэми уҥуордуур кыахтааҕар өссө биирдэ итэҕэйэҕин. Бокулуон кэмигэр саалаттан: «Браво, уһулуччу талаан – Зоя Петровна!» – диэн хаһыы ньиргийдэ, уруйдуур-айхаллыыр тыл этилиннэ. Онтон кэлбит ыалдьыттар, театр кэлэктиибэ, доҕоттор-атастар, аймах-уруу дьон испэктээк кэннэ бырааһынньыктааҕы остуолга олордулар.

*     *     *

Зоя Багынанова Үөһээ Бүлүү улууһун Далырыгар 1942 сыл муус устар 22 күнүгэр күн сирин көрбүтэ. 1966 сыллаахха М.С. Щепкин аатынан Москубатааҕы үрдүкү театральнай училищены (институту) бүтэрэн кэлиэҕиттэн күн бүгүнүгэр диэри театр ускуустубатыгар өйдүүн-сүрэхтиин бэринэн, үлэлии-хамсыы сылдьар.

nJ05I2iO2Hrz0WhQXQZQ0kV6hOqRnuMd2F80ETAl7qIk74VMS6EnAhdPmpzIHIxtoq9tXDpzWTXOzFLrUvSbY8-s.jpg

Кини кэргэнэ Федот Потаповтыын театр ускуустубата сайдыытыгар ураты суолу-ииһи тэлбит дьон. Олоҕун аргыһынаан Ньурбаҕа көһө сылдьар драматическай театры, онтон Нерюнгрига куукула театрын төрүттээбит, тэрийсибит уонна салайсыбыт дьон буолаллар. Зоя Петровна саха тэлэбиидэнньэтин уонна араадьыйатын кытта быстыспат ситими олохтоон, үгүс элбэхтик ааҕар, эпиирдэргэ тахсар, бырайыактары сүрүннүүрэ. Кини биэриилэрэ билигин «Саха» НКИХ көмүс пуондатыгар хараллан сыталлар.

5d8c1b3c715cf.jpg

Зоя Петровна көрөөччү киэҥ араҥатыгар, эдэриттэн эмэнигэр тиийэ, киинэҕэ уһуллубут чаҕылхай уобарастарын ордук биллэр. Үйэ-саас тухары умнуллубат гына айбыт оруолларын дьон эрэ барыта хайгыы көрөр, чугастык ылынар, талааныгар сүгүрүйэр. Маны таһынан кини саха литературатын айымньыларын уус-ураннык ааҕар, инсценировкалары туруорар, театр диэйэтэллэрин тустарынан хомуурунньуктары оҥорбут хомоҕой тыллаах, айар куттаах киһинэн биллэр.

maxresdefault_11.jpg

*     *     *

Петр Макаров, П.А.Ойуунускай аатынан Саха академическай театрын дириэктэрэ:

– Күндү көрөөччүлэрбитигэр бүгүҥҥү дьоро киэһэҕэ үөрүүбүтүн үллэстэ сааланы тобус-толору тоҕо анньан кэлбиккитигэр  Саха театрын  бар дьонун аатыттан махталбытын биллэрэбит! Биһиги олус дьоллоох дьоммут: театрга 24 саастаах эдэриттэн 80 саастаах ытык кырдьаҕаһыгар тиийэ бааллар. Ол Сахабыт театрыгар урут-уруккаттан олоҕурбут үтүө үгэс. Эдэр дьон ону салгыыр, кинилэри харыстыыр эбээһинэстээхпит. Аҕам артыыстарбытын аттыбытыгар сэргэ тутан, биир сыанаҕа оонньуу сылдьарбытыттан, кинилэртэн элбэххэ үөрэнэрбититтэн дьоллооҕунан ааҕынабыт.

7jv0__M235L6AeuimrStgoNlegplHRYGKs3qq2kksLbgY4QgaGTJ_nMBrIA_OcHkJyTmgMpZOYn_TK9yOR3mRKQ8.jpg

Алексей Еремеев, Саха Өрөспүүбүлүкэтин (Ил Түмэн) Государственнай Мунньаҕын бэрэссэдээтэлэ:

--Убаастабыллаах Зоя Петровна, эйигин өрөспүүбүлүкэ салалтатын аатыттан итиитик-истиҥник эҕэрдэлиибит уонна кыһыл көмүс бэлиэлээх бочуоттаах грамотанан наҕараадалыыбыт. Сахабыт сиригэр Зоя Багынанованы билбэт киһи диэн суох буолуохтаах... Кини артыыска эрэ буолбакка, сценарист быһыытынан эмиэ киэҥник биллэр. Поэтическай биэчэрдэрэ киһи сүрэҕин долгутар, ыччаттары үтүөҕэ-кэрэҕэ угуйар аналлаахтар. Биһиги киэн туттар киһибит өссө даҕаны ситиһиилээхтик таптыыр театрыгар үлэлээн, куруук аттыбытыгар баар буол. Кытаанах доруобуйаны, дьиэ кэргэҥҥэр дьолу-соргуну!

4Lu1qNRKv8r9UHlH_VG2rhl0YEYtxD46d0-kqKf3_FGZlb_DXladb8KmqoXc6t1H75A5Dm-_-3SHqWA8WcDXZDOl.jpg

Юрий Куприянов, Саха Өрөспүүбүлүкэтин Култуураҕа уонна духуобунай сайдыыга миниистирэ:

– Күндү Зоя Петровна, Өрөспүүбүлүкэбит Ил Дархана Айсен Сергеевич аатыттан Эҕэрдэ суругу уонна 100 сыллаах үбүлүөйдээх мэтээли туттарыам иннинэ этиэм этэ, Зоя Петровна үбүлүөйдээх сылыгар Өрөспүүбүлүкэбит историяҕа киирэр баараҕай 100 сааһын бэлиэтиир. Бүгүн Сахабыт сирин ситиһиитин, талааннарын кэккэтигэр киирэр айымньылаах үлэлээх ытык-мааны артыыскабыт Зоя Багынанова аатын доргуччу ааттыыбыт. Итиэннэ өрөспүүбүлүкэбит сүдү улахан наҕараадатын – Былатыан Ойуунускай аатынан Судаарыстыбаннай бириэмийэни ылар үөрүүлээх сонуну дохсун ытыс тыаһынан көрөөччүлэргэр тиэрдэбин!

-5SfWgLy3Gi5mdMjxkUUi7TcgQSdp9s7cc45o5kakZTsQfvn-17L60NL9IVCTAO4Kc4RJVaOZF21ikl2s7I1yUXo.jpg

Евгения Михайлова, М.К.Аммосов аатынан Хотугулуу-Илиҥҥи федеральнай университет президенэ:

– Ытык-мааны Зоя Петровна, бүгүҥҥү үөрүүлээх күҥҥүнэн федеральнай университет 20 000 устудьуонун уонна 4 000 үлэһиттэрин ааттарыттан талааҥҥытыгар сүгүрүйэн туран, эрчимнээхтик эҕэрдэлиибит. Театры кытта эйгэлэспит, өрөспүүбүлүкэ салалтатыгар өр сылларга үлэлээбит буолан, Саха театрын премьераларын, эн толорор оруолларгын чопчутук өйдүүбүн. 56 сыл театрга, култуураҕа, ускуустубаҕа сулууспалаабыт дьон олох аҕыйах буолуохтааххыт. Онон киэн туттан уонна холобур быһыытынан эн ааккар сүгүрүйэн туран, бэлэхпитин туттарарбытын көҥүллээҥ.

MEI-foto.jpg

Мария Христофорова, Саха Өрөспүүбүлүкэтин норуодунай дьокутаата, «Ил Түмэн» бэчээт кыһатын генеральнай дириэктэрэ:

Сахабыт норуота олус ытыктыыр артыыската, күндү киһибит Зоя Петровна! Эйигин үбүлүөйдээх күҥҥүнэн эҕэрдэлээн туран, Дьокуускай куорат уокуругун дьаһалтатын аатыттан Саха Өрөспүүбүлүкэтин култууратын уонна театральнай ускуустубатын сайдыытыгар улахан кылаатыҥ иһин үрүҥ көмүс бэлиэнэн уонна бочуоттаах грамотанан наҕараадалыырбын көҥүллээ. Куорат аҕа баһылыга Евгений Николаевич уонна куораттааҕы Дуума салалтата эн үөрүүгэр кыттыһар, духуобунас сайдыытыгар, тыл-өс култуурата чиҥииригэр, сахалыы эйгэ кэҥииригэр киллэрсэр кылааккын үрдүктүк сыаналыыр.

MariaHristoforova_national.jpg

Владимир Поскачин, «Үөһээ Бүлүү улууһа» муниципальнай тэриллии баһылыга:

Күндүтүк саныыр тапталлаах эдьиийбитин Зоя Петровнаны 80 сааскын туолбуккунан төрөөбүт түөлбэҥ, Үөһээ Бүлүү дьонун-сэргэтин аатыттан итиитик-истинник эҕэрдэлиибит! Долгуйан аҕай, күүскэ тэринэн, анаан-минээн ыраахтан айаннаан кэллибит. Биһиги улуустан силистээх-мутуктаах сүдү талааннаах киһибит Зоя Петровна өссө да өр сылларга үлэлии-хамныы сылдьаргар баҕарабыт уонна эн тирэххэр, кэлэктиипкэр – аан дойдуга саха омуга баарын биллэрбит, үрдүк таһымҥа айа-тута сылдьар Саха театрыгар -- ситиһиилэри баҕарабыт!

lBfB86K0g_VFZe3KPjjEZ_nescteQZuoA4tSobzEdvg5yXKnoEUEe_b0awpjCg7TX3UTYnQCs9AXfPh_isfYXWjH.jpg

Андрей Борисов, Саха Өрөспүүбүлүкэтин судаарыстыбаннай сүбэһитэ, П.А.Ойуунускай аатынан Саха академическай театрын уус-уран салайааччыта, Арассыыйа норуодунай артыыһа:

Ускуустуба саамай кырдьаҕас тэрилтэтигэр, Сахабыт театрыгар, биһиги ытыктыыр-сүгүрүйэр, бары киэн туттар киһибит – театрбыт Далбар Хотуна Зоя Петровна ускуустуба дьонугар куруук холобур буолаҥҥын, саҥаттан саҥа уобарастары айа тур диэн алҕаан тураммыт, Саха театрын аатыттан эҕэрдэ тылларын этэбит уонна кэлэктиип бүттүүнэ кыттыылаах бэлэхпитин уунабыт. Сүгүрүйэбит эйиэхэ! Саха норуотун тапталлаах артыыскатыгар -- Зоя Петровнаҕа уруй-айхал! Уруй! Айхал!

_5cF95S9R83gW9h0UvIqzTXs2vEeM7yc2BQf0SX-Sip-vUlnZfasDll7Jz4j4gIYZJJ_XrqAIwDOLqcLDXfy3Q0O.jpg

Зоя Багынанова, Саха Өрөспүүбүлүкэтин норуодунай артыыската, театр уонна киинэ артыыската:

Тапталлаах күндү көрөөччүлэрим! Миэхэ бүгүн уһулуччу долгутуулаах күн буолла. 80 сааспын бэлиэтиир кэрэ-бэлиэ киэһэбэр туох баар наҕарааданы барытын туттум! Сүһүөҕүм үрдүгэр сылдьан, 80 сааспын көрсө, маннык улахан оруолларга, сүдү ыччаттары кытта оонньуом, бииргэ үлэлиэм диэн урут да ыраламматаҕым... Былатыан Ойуунускай аатынан бириэмийэ лауреатын үрдүк аатын сүгэр диэн улуу дьыала! Онон үтүөкэннээх бар дьоммор, театрбар эһиэхэ, сүүрэн-көтөн тэрээһиммин ыыппыккытыгар барҕа махтал! Саха театра баарын тухары көрөөччүлэр куруук маннык толору кэлэн, артыыстары үөрдэ туоруоххут диэн эрэнэбин. Барыгытыгар туйгун доруобуйаны, өссө айымньылаах, таһымнаах үлэни баҕаран тураммын, «сүһүөх уйарынан, сүрэх тэбэрин тухары» үлэлииргэ бэлэммин диэн этэбин. Махтал, күндү Сахам Сирин дьоно!

9b3bf5ae-fc89-4b42-96c2-eac2f233535d_1.jpg

*     *     *

Бу күн ытык-мааны киһибитигэр Зоя Петровна Багынановаҕа анаан үтүө тыл эриэккэһэ, алгыс бастыҥа этилиннэ. «Ытык киһиэхэ сүгүрүйүү, уһулуччулаах артыысканы чиэстээһин сиэрэ үрдүк таһымнаахтык ааста», – диэн ыалдьыттар санааларын үллэстэллэр.

Түгэнинэн туһанан, өрөспүүбүлүкэ салалтатыгар, сүрүннүүр министиэристибэбитигэр, эҕэрдэҕэ кыттыспыт култуура тэрилтэлэрин салайааччыларыгар, ускуустуба диэйэтэллэригэр, театрбыт бар дьонугар, Зоя Петровна оҕолоругар, сиэннэригэр уонна чугас аймахтарыгар махталбытын тиэрдэбит. Өссө биирдэ сахабыт норуотун тапталлаах артыыската З.П.Багынанова кыттыылаах «Төлкө» испэктээккэ кэлэн ыалдьыттаабыт көрөөччүлэрбитигэр ытыктабылбытын биллэрэбит!

 9kr0BgT4n0qzgy9lUtSl62dx1Rpe0HKopu9ct75vTEBQ6Sgf7q3Dv0qTNar 8PmA8RDdYdhW0XjPpw AZ762JJ9 1

Сахабыт театрын сэргиир дьон үксүү турарыттан, эдэр дьон театрдыын эйгэлэһэриттэн сэмээр үөрэбит. «Сахабыт сирин талааннарын, литературабыт улуу айымньыларын сэргээҥ!», – диэн ыҥырабат уонна үгүс дьон көрдөһүүтүнэн Зоя Петровна оонньуур «Төлкө» испэктээгин ыам ыйынааҕы репертуарга киллэрбиппитин иһитиннэрэбит. Онон ыам ыйын 20 күнүгэр көрсүөххэ диэри, күндү көрөөччүлэрбит!

Сиибиктэ Петрова,

П.А.Ойуунускай аатынан

Саха академическай театрын

пресс-сулууспата,

тел.34-33-40

  • 10
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0

Комментарии (0)

Никто ещё не оставил комментариев, станьте первым.

Оставьте свой комментарий

  1. Опубликовать комментарий как Гость.
Вложения (0 / 3)
Поделитесь своим местоположением
Түһүлгэ

Сайыммыт ортолоото

Биллибэтинэн эбиллэр түүн, көстүбэтинэн көҕүрүүр күнүс тохтоло суох айаннаан, сынньалаҥа…
20.07.24 13:15
Общество

Будни мамы четверых детей

Каково же это – быть многодетной мамой? Как все успевать и где черпать силы? На все эти…
20.07.24 09:22