Ил Дархан Айсен Николаев Таатта улууһугар оробуочай сырыытын кэмигэр «Байым» тыа хаһаайыстыбатын кэпэрэтиибин үлэтин-хамнаһын билистэ уонна Орто Күөл учаастагар чөлүгэр түһэриллэр бааһыналары көрдө-иһиттэ. «Байым» кэпэрэтиип улахан тэрилтэнэн биллэр, кини бэйэтин тула «Эрэл», «Уолба», «Байаҕантай» диэн тэрилтэлэри уонна элбэх ахсааннаах көмө хаһаайыстыбалары сомоҕолоон, биир сүбэнэн үлэлииллэр.
2025 сылга Тыа хаһаайыстыбатын министиэристибэтин уонна улуус дьаһалтатын өйөбүллэринэн, «Сүөһү аһылыгын бэлэмнээһини сайыннарыы» бырагыраама чэрчитинэн, кэпэрэтиип матырыйаалынай-тиэхэньиичэскэй баазатын бөҕөргөттө. Ол курдук, «Ростсельмаш 2375» модун тыраахтары атыыласпыттар. Билигин хаһаайыстыба көхтөөх үлэһиттэрэ өр сылларга умнуллубут сирдэри талахтан, дулҕаттан ыраастаан, хорутан, хаттаан бааһына оҥороллор. Маны таһынан, от-бурдук үүнүүтүн хомуйууга сенаһы анал куулларга харайар аныгы технологиятын туһанан эрэллэр, бу ас-үөл хаачыстыбатын уонна иҥэмтиэлээх эттиктэрин сүтэрбэккэ харайарга кыаҕы биэрэр.
«Биһиги бааһыналарбытын чөлүгэр түһэрэн, сүөһү аһылыгын оҥорууну сыыйа кэҥэтэн иһэбит. Инникитин аныгы "кормоцентр" тутар уонна сүмэһиннээх аһылыгы оҥорууну улаатыннарар былааннаахпыт», — диэн «Байым» кэпэрэтиип салайааччыта Егор Чахов былааннарын үллэһиннэ.
Инники былааннарга өссө биир сонун идиэйэ баар — оҥоһуу күөл уутун туһанан 350 гектар иэннээх сири нүөлсүтүү. Бу күн-дьыл усулуобуйатыттан тутулуга суох үүнүүнү лаппа үрдэтэргэ төһүү буолуоҕа.
Ил Дархан эдэр исписэлиистэр хамсааһыннарын үрдүктүк сыаналаата: «Эдэр салайааччылар сонун сүүрээни киллэрэллэр, аныгы тиэхиньикэни атыылаһаллар уонна 30 сыл быраҕыллан турбут бааһыналары чөлүгэр түһэрэллэр. Бу олус сөптөөх хайысха. Саха Сиригэр сүөһү аһылыгын оҥорууну киэҥник сайыннарыахпытын наада. 2030 сылга диэри хаачыстыбалаах аһылык өлүүтүн элбэттэхпитинэ, ынах үүтүн туттарыытын 1,5-2 төгүл улаатыннарыахпыт. Тыа сирин сайдыытыгар олохтоохтор дохуоттарын үрдэтэр сонун ньымалар уонна технологиялар олус суолталаахтар».
Туох ситиһиллибит?
Ыарахан үлэттэн чаҕыйбакка ылсыбыт дьон номнуо үтүө түмүктэрдээхтэр. Билиҥҥи туругунан «Байым» кэпэрэтиип 456 төбө ынах сүөһүлээх, мантан 258-һа ыанар, быйылгы ньирэй ахсаана 198-ка тиийэр. Сыл саҕаланыаҕыттан 167,5 туонна үүтү ыабыттар. Бу көрдөрүүлэр үлэҕэ эппиэтинэс уонна инникигэ эрэллээх буолуу үтүө холобурунан буолаллар. Эдэр салайааччылар уонна хаһаайыстыба чилиэннэрин санаалара күүстээх, кэскиллээх былааннара киэҥ.
СӨ Ил Дарханын уонна Бырабыыталыстыбатын пресс-сулууспатын матырыйаалынан.
Хаартыскаҕа Андрей Сорокин (ЯСИА) түһэриитэ.
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
