Общество

«Хас биирдии үөрэхтэн мин саҥаны күүтэбин, — үллэстэр Ольга Георгиевна. — Холобур, граннарга сыллата кыттыы киритиэрийдэрэ уларыйаллар, мэлдьи сонун тиэмэлэри билиэххэ наада. Ханнык хайысхаҕа элбэх сайаапка киирэрий? Бүгүн пуондалары туох долгутарый? Туран хааллахха, күрэстэһиигэ хоттороҕун».

Ольга Кардашевская хамаандатын кэннигэр сүҥкэн кыайыылар бааллар: РФ Бэрэсидьиэнин гранын пуондата, Култуурунай көҕүлээһиннэр бэрэсидьиэннэрин пуондата, СӨ Ил Дарханын Граана уонна Алмаасэргиэнбаан 30 сылыгар анаммыт куонкурус. Бэйэтэ соҕотох штаттаах үлэһиттээх «Коркинец» тэрилтэ бүтүн улууска эрэллээх үбүлээһин көмөлөһөөччүтүнэн буолар.

Ольга социальнай бырайыактааһын ураты ньыматынан үлэлиир. Оскуола эбэтэр түөлбэ тугунан тыынан олорорун көрөр уонна өскөтүн ресурсалар тиийбэттэрин көрдөҕүнэ, бииргэ үлэлииргэ этии киллэрэр: «Хас биирдии бырайыакпар хамаандабын тэринэбин. Көрөбүн, ханнык оскуола тугунан дьарыктанар? Тугу эмэ атыылаһар эбэтэр тутар кыахтара суох буоллаҕына, куонкуруска бииргэ кыттарга этэбин».

Кини грант суруйааччы суола 2020 сылтан «Действуй» бырайыактан саҕаламмыта. COVID-19 пандемиятын саамай үгэнигэр волонтердар хамсааһыннара тэриллибитэ. Хамаандаҕа иитээччилэр бааллара, кинилэр «Спортивнай» түөлбэ олохтоохторугар көмөлөспүттэрэ. Бу общественница майгытын чиҥэппит бастакы хардыыта этэ.

Иккис бырайыак элбэх оҕолоох ийэ олоҕуттан төрүттэммитэ (Ольга биэс оҕолоох). Изоляция кэмигэр доруобуйа мөлтөөбүтэ, оҕолорго хамсанар сир наада буолбута.

«Бастакы бырайыагы суруйарбар күнүстэри-түүннэри семинардары үөрэтэрим. Оҕолорум мэлдьи ыйыталлара: “Ийээ, эн тугу гынаҕын?”. Мин автомат курдук хоруйдуурум: “Эһиэхэ былаһаакка оҥоробун”. Сарсыныгар кинилэр эппиттэрэ: “Ийээ, былаһаакканы холкутук оҥор, иһити бэйэбит сууйуохпут”. Онон оҕо спортивнай-чэбдигирдэр былаһаакката баар буолбута — кинилэр түөлбэлэригэр маҥнайгытынан, онно билигин бары оҕолор оонньууллар.

Үһүс бырайыак орто уолугар бэлэх буолбута. Кини эрчимин эйэлээх суолга салайаары, ийэтэ муусука оскуолатыгар илдьибит. Салалтаны кытта билсиһии чаҕылхай санааҕа кубулуйбут — сайыннарыылаах лааҕыр. Култуурунай көҕүлээһиннэр пуондаларын гранын кыайан баран, хамаанда Москубатааҕы консерватория выпускнига Никифор Яковлевы ыҥырбыттар. Кини суруйбут муусукатыгар оҕолор икки нэдиэлэ анал лааҕырга сынньаммыттар: пластилинынан дьарыктаммыттар, хомустаабыттар, дүҥүрдээбиттэр, оттон кульминациянан улуустааҕы ыһыахха премьераламмыт муусука испэктээк буолбут. Бырайыак үс эрэ ый устата барбыта, ол эрээри үйэ-саас тухары өйдөнөн хаалбыт.

Төрдүс бырайыак Чурапча сэлиэнньэтин тас таһымыгар тахсыбыта. Үс сылы быһа Ольга тылын ылыннаран сайаапка биэрбит учуутал идиэйэтэ «Башариннар» диэн үлэ кластерыгар кубулуйбут, СӨ Ил Дарханын Граанын кыайбыт. Сыл тухары оҕолор үлэ лааҕырыгар үлэлээбиттэр: түргэнник ситэр көтөрдөрү ииппиттэр, күһүнүн бородууксуйаларын батарбыттар. Грант үбүн суотугар переработкалыыр мини-цех оборудованиетын атыыласпыттар: ларь, эрбии, инкубатор.

Бүгүн бары бырайыактар бэйэлэрин олохторунан олороллор, сайдаллар, кэҥииллэр. Ольга кинилэри болҕомтолоохтук кэтээн көрөр.

Ону таһынан, Одьулуун сэлиэнньэтигэр «Эйгэ» уопсастыбаннай тэрилтэни салайара, ол көмөтүнэн түөрт граны кыайбыттара. Урут, 2020–2026 сылларга, Чурапчы улууһун Дьахталларын сэбиэтигэр үлэлии сылдьан, өссө биир кэммиэрчэскэйэ суох тэрилтэни салайбыта, ол улууска биэс граны аҕалбыта.

Ольга Кардашевская бэйэтин «навигаторынан» уонна эспиэринэн ааҕынар. Ааспыл сылга кини 40 хамаандаҕа үөрэтиини уонна эспээртииһи ыыппыта. Олортон 10 бырайыак кыайыылаах тахсыбыт.

«Сүрүнэ — куттаммакка суруйарга уонна бэйэ идиэйэтигэр итэҕэйэргэ, — диир Ольга пленарнай мунньах иннинэ. — Оттон Гражданскай пуорум курдук былаһааккалар дойдуну тупсарыы туһунан ыра санаа олоххо киирэригэр энергияны уонна билиини биэрэллэр».