Бу сытыы боппуруоһу Ил Түмэҥҥэ олунньу 20 күнүгэр ыытыллыбыт бырабыыталыстыба чааһыгар ырытыстылар. Парламент сир сыһыаннаһыыларыгар, айылҕа баайыгар уонна экологияҕа сис кэмитиэтин бэрэссэдээтэлэ Андрей Находкин бөрө-эһэ киһиэхэ кытта кутталы үөскэтэринэн, норуот хаһаайыстыбатыгар хоромньуну таһаарарынан сибээстээн, адьырҕа кыыл ахсаанын бэрээдэктиир наадалааҕын туһунан эттэ.
«Аҥаардас статистика көрдөрөрүнэн сылгыбытыгар, табабытыгар 300 мөл. солк. суумалаах хоромньу оҥоһуллар, оттон судаарыстыбаннай бырагыраамаҕа адьырҕа кыыл ахсаанын бэрээдэктииргэ былырыын 10 мөл. солк. көрүллүбүтэ. Сэбиэскэй кэмҥэ сопхуостарга кадровай булчуттар бааллара, кинилэр үлэ киниискэлээх, сөбүгэр хамнастаах этилэр. Туттар сэптэригэр, уматыкка тиийэ үп-харчы тыырыллара.
Урукку өттүгэр дьаат тутталлара, ону таһынан, кыылы эрэйдээбэт күүстээх хапкааннар бааллара. Билигин аныгы олох ирдэбилинэн ити кыаллыбакка турар. Дьаат атын дьиэ кыылларыгар дьайар, буортулаах диэн олоҕо суох кэпсээн. Дьиҥэр, дьаат бөрөнү эрэ өлөрөр.
Гуманнай хайысхаҕа бараары хапкааннар көрүҥнэрин эмиэ уларытан кэбистибит, онон адьырҕаны бултааһын көдьүүһэ кыччаан хаалла. Судаарыстыбаннай бырагыраамаҕа үбүлээһин ситэ оҥоһуллубат. 2025 с. 500 тахса бөрөнү бултуурга 16 мөл. солк. тиийбэт.
Федеральнай таһымҥа биһиги дьаат уонна хапкаан боппуруоһун туруорабыт, оттон өрөспүүбүлүкэ таһымыгар сыл устата үбүлээһин көрүллүөхтээх», — диэн быһааран биэрдэ Андрей Находкин.
Бөрө ахсаанын аҕыйатарга улуустар эмиэ ылсан үлэлииллэр, муниципальнай бырагыраамаларыгар үбүлээһини көрөллөр. Биир бултаммыт бөрө тириитигэр 15000 – 50 000 солк. диэри харчыны биэрэллэр. Онон айылҕаҕа сылдьа үөрүйэх, харчыга наадыйбыт киһи адьырҕаны бултаан, эбии дохуот оҥостуон сөп.
Саха Өрөспүүбүлүкэтин экологияҕа, айылҕаны туһаныыга уонна ойуур хаһаайыстыбатыгар миниистир солбуйааччыта Николай Додохов төһө элбэх адьырҕа кыыл баарын, кинилэри бултаһарга туох үлэ ыытылларын, бу салааҕа үбүлээһин тиийбэтин туһунан иһитиннэрдэ.
2024 с. өрөспүүбүлүкэҕэ 9000 кэриҥэ бөрө, 19803 тыатааҕы баара бэлиэтэммит. Адьырҕа кыыл ахсаанын бэрээдэктээһин РФ Айылҕа баайын уонна экологиятын министиэристибэтин 2011 с. тохсунньу 13 күнүгэр тахсыбыт бирикээһигэр олоҕуран оҥоһуллар. Нэһилиэнньэҕэ кутталы үөскэтэр диэн былырыын 460 бөрөнү аҕыйатарга 96 быһаарыы тахсыбытыттан 448-һы бултаабыттар. 370 тыатааҕыны аҕыйатарга 271 быһаарыы тахсыбытыттан 132-ни суох оҥорбуттар.
Былырыын бөрөлөр 5854 дьиэ табатын, 217 сылгыны, 10 хороҕор муостааҕы туппуттар. Тыатааҕы 781 дьиэ табатын, 82 сылгыны, 13 хороҕор муостааҕы тардыбыт. Бөрө мэнээктээһинин түмүгэр 2024 с. тыа хаһаайыстыбатыгар кыыл табаҕа оҥорбут хоромньута 200 мөл. солк. Бөрөлөр үксүн хайалаах, тайҕалаах сиргэ үөрүнэн саба түһэллэр.
Күн бүгүн булчуттар бөрө тириитин туттардахтарына, өрөспүүбүлүкэ бүддьүөтүттэн биир төбөҕө 30 000 солк. төлөнөр, оҕотугар 10 000 солк. Ааспыт сылга 346 бөрө тириитин туттарбыттар.
Сыл аайы ортотунан 600-700 бөрөнү бултууллар, оттон булчуттарга харчыларын төлүүргэ быйыл 2,5 мөл. солк. көрүлүннэ. Тыаҕа таҕыстыҥ даҕаны бөрөнү булбаккынан, тиэхиньикэ, уматык сыаната ыараабытынан сибээстээн, бэрт сыралаах ыарахан үлэҕэ ити үп аҕыйах бөрөҕө тиийэр.
Николай Додохов табаҕа, сылгыга саба түһэр бөрө-эһэ ахсаанын аҕыйатарга сыл ахсын 20 мөл. солк. кэриҥэ көрүллэрэ наадалааҕын эттэ. Адьырҕа ахсаанын бэрээдэктииргэ хайдах дьаһанан үлэлиэххэ сөбүн туһунан норуот дьокутааттара тыа хаһаайыстыбатын, экология үлэһиттэрин кытта дьүүллэстилэр.
Ол туһунан сиһилии "Ил Түмэн" хаһыат кэлэр нүөмэригэр ааҕыҥ.
Василий Кононов хаартыскаҕа түһэриитэ.
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
