Издательский дом Редакция Подписка
Погода в Якутске: . -15 oC
КУРС ЦБ: $ 83,18 | € 96,25

Мэҥэ Хаҥалас улууһун олохтоох салалтата арыгы атыытын тохтоторго ылсыбыта балай эмэ буолла. Ыстатыыстыка көрдөрбүтүнэн,  улууска буруйу оҥоруу 80%-на итирик туруктаах сылдьан тахсар эбит. Буруйу оҥоруу үксэ улуус киинигэр, Майаҕа, бэлиэтэммит.

Майалар өссө 2023 сыллаахха нэһилиэнньэ киэҥ араҥатыгар ыйытык ыытан тураллар. Манна ИДьМ үлэһиттэрэ, борокуруор, нэһилиэк дьокутааттара, уопсастыбанньыктар эмиэ кыттыбыттара. Ол түмүгэр нэһилиэнньэ 69,2 %-на арыгыны утарар сокуону ылынарга куоластаабыта,  20,8 %-на – утарбыта. Ону таһынан оскуола уонна оҕо уһуйаанын чугас турар арыгы атыылыыр туочукалары бөһүөлэк кытыытыгар көһөрөр туһунан этиилэр киирбиттэрэ.

Бу сыл бэс ыйыгар Ил Түмэн XIII пленарнай мунньаҕар Мэҥэ Хаҥалас улууһун Майа сэлиэнньэтигэр итирдэр утах атыытын бобор туһунан сокуон ылыллыбыта. Туох хамсааһын барда? 

Норуот дьокутаата Олег Марков бу сокуону толору өйүүр, санаатын бу курдук үллэһиннэ:

– Сокуон олоххо киирэригэр Мэҥэ Хаҥалас баһылыга Дмитрий Тихонов уонна Майа сэлиэнньэтин баһылыга Алексей Неустроев улахан үлэни ыыттылар. Бастатан туран, уопсастыбаннай түмсүүлэри кытта үлэ барбыта. Майа түөлбэлэрэ кумааҕыга бэлиэтээһининэн эрэ буолбакка, үлэни-хамнаһы тэрээһиннээхтик ыыталлар, нэһилиэнньэни кытта ыкса сибээстээхтик үлэлииллэр. Ону таһынан, араас түмсүү (бэтэрээннэр, сэрии оҕолорун, аҕалар түмсүүлэрэ уо.д.а.), уопсастыбаннай тэрилтэ (иистэнньиттэр, уустар уо.д.а.) баар. “Майа кэскилэ – чөл олоҕу тутуһууга” диэн санааны өрө тутан, бу түмсүүлэр нөҥүө үлэ бөҕө ыытыллыбыта. Биллэн турар, соһуччу буолбатын туһугар кэпсэтии, бэлэмнээһин үлэтэ эрдэттэн барбыта. Нэһилиэнньэ өйдөөн-өйөөн бу сокуон ылыллыбыта.

Күн бүгүн Майа сайда-тупса турарын көрөн үөрэбит. Майа улууссалара сырдыктар, ыраастар, саҥа дьиэлэр дьэндэйэллэр, саҥа уопсастыбаннай былаһааккалар тутуллаллар. Майа – Мэҥэ Хаҥалас олохтоохторо элбэхтик кэлэр-барар  сэлиэнньэлэрэ. Олохпут биир мөкү көстүүтэ – аһыы утах. Майаҕа араас нэһилиэктэн киирэн, сорохтор сайын устата сылдьан иһэн-аһаан нэһилиэнньэ уопсай олоҕор соччото суох быһыы-майгы тахсара. Дьон-сэргэ онтон олус хараастара.

Кыраадыстаах утаҕы бобор сокуон бу сыл сайыныттан саҥа киирдэ. Билигин арыгы атыылыыр маҕаһыыннары сабарга үлэ барар. Мин билэрбинэн, арыгы атыылыыр икка маҕаһыын хаалла. Сотору кэминэн сабыллыахтара. Сокуон олоххо уустуга суох киирэригэр эрэллээхпин.

Майа – арыгы атыытын утарар сокуону ылыммыт бастакы улахан нэһилиэк. Бу иннинэ Саха сиригэр дьоҕус нэһилиэктэр ылынан олорбуттара. Онон, Майа маннык сокуону улахан нэһилиэктэр эмиэ ылыныахтарын сөп диэн итэҕэттэ. 

Майа – өрөспүүбүлүкэ биир бөдөҥ нэһилиэгэ. Нэһилиэнньэтин ахсаана – 10 308 киһи. 2017 с. арыгы атыылыыр 11 маҕаһыын баара бэлиэтэммит. Мэҥэ Хаҥалас улууһун дьокутааттарын сэбиэтин быһаарыытынан, 2019 с. ахсаана 4-кэ диэри аччаабыт. Аны туран, бэс ыйыттан Майаҕа арыгы атыыта кытаанахтык бобулунна. Майа атын нэһилиэктэргэ, чахчы, холобур буолуон буолар.

Мэҥэ Хаҥалас улууһун олохтоох салалтата арыгы атыытын тохтоторго ылсыбыта балай эмэ буолла. Ыстатыыстыка көрдөрбүтүнэн,  улууска буруйу оҥоруу 80%-на итирик туруктаах сылдьан тахсар эбит. Буруйу оҥоруу үксэ улуус киинигэр, Майаҕа, бэлиэтэммит.

Майалар өссө 2023 сыллаахха нэһилиэнньэ киэҥ араҥатыгар ыйытык ыытан тураллар. Манна ИДьМ үлэһиттэрэ, борокуруор, нэһилиэк дьокутааттара, уопсастыбанньыктар эмиэ кыттыбыттара. Ол түмүгэр нэһилиэнньэ 69,2 %-на арыгыны утарар сокуону ылынарга куоластаабыта,  20,8 %-на – утарбыта. Ону таһынан оскуола уонна оҕо уһуйаанын чугас турар арыгы атыылыыр туочукалары бөһүөлэк кытыытыгар көһөрөр туһунан этиилэр киирбиттэрэ.

Бу сыл бэс ыйыгар Ил Түмэн XIII пленарнай мунньаҕар Мэҥэ Хаҥалас улууһун Майа сэлиэнньэтигэр итирдэр утах атыытын бобор туһунан сокуон ылыллыбыта. Туох хамсааһын барда? 

Норуот дьокутаата Олег Марков бу сокуону толору өйүүр, санаатын бу курдук үллэһиннэ:

– Сокуон олоххо киирэригэр Мэҥэ Хаҥалас баһылыга Дмитрий Тихонов уонна Майа сэлиэнньэтин баһылыга Алексей Неустроев улахан үлэни ыыттылар. Бастатан туран, уопсастыбаннай түмсүүлэри кытта үлэ барбыта. Майа түөлбэлэрэ кумааҕыга бэлиэтээһининэн эрэ буолбакка, үлэни-хамнаһы тэрээһиннээхтик ыыталлар, нэһилиэнньэни кытта ыкса сибээстээхтик үлэлииллэр. Ону таһынан, араас түмсүү (бэтэрээннэр, сэрии оҕолорун, аҕалар түмсүүлэрэ уо.д.а.), уопсастыбаннай тэрилтэ (иистэнньиттэр, уустар уо.д.а.) баар. “Майа кэскилэ – чөл олоҕу тутуһууга” диэн санааны өрө тутан, бу түмсүүлэр нөҥүө үлэ бөҕө ыытыллыбыта. Биллэн турар, соһуччу буолбатын туһугар кэпсэтии, бэлэмнээһин үлэтэ эрдэттэн барбыта. Нэһилиэнньэ өйдөөн-өйөөн бу сокуон ылыллыбыта.

Күн бүгүн Майа сайда-тупса турарын көрөн үөрэбит. Майа улууссалара сырдыктар, ыраастар, саҥа дьиэлэр дьэндэйэллэр, саҥа уопсастыбаннай былаһааккалар тутуллаллар. Майа – Мэҥэ Хаҥалас олохтоохторо элбэхтик кэлэр-барар  сэлиэнньэлэрэ. Олохпут биир мөкү көстүүтэ – аһыы утах. Майаҕа араас нэһилиэктэн киирэн, сорохтор сайын устата сылдьан иһэн-аһаан нэһилиэнньэ уопсай олоҕор соччото суох быһыы-майгы тахсара. Дьон-сэргэ онтон олус хараастара.

Кыраадыстаах утаҕы бобор сокуон бу сыл сайыныттан саҥа киирдэ. Билигин арыгы атыылыыр маҕаһыыннары сабарга үлэ барар. Мин билэрбинэн, арыгы атыылыыр икка маҕаһыын хаалла. Сотору кэминэн сабыллыахтара. Сокуон олоххо уустуга суох киирэригэр эрэллээхпин.

Майа – арыгы атыытын утарар сокуону ылыммыт бастакы улахан нэһилиэк. Бу иннинэ Саха сиригэр дьоҕус нэһилиэктэр ылынан олорбуттара. Онон, Майа маннык сокуону улахан нэһилиэктэр эмиэ ылыныахтарын сөп диэн итэҕэттэ. 

Майа – өрөспүүбүлүкэ биир бөдөҥ нэһилиэгэ. Нэһилиэнньэтин ахсаана – 10 308 киһи. 2017 с. арыгы атыылыыр 11 маҕаһыын баара бэлиэтэммит. Мэҥэ Хаҥалас улууһун дьокутааттарын сэбиэтин быһаарыытынан, 2019 с. ахсаана 4-кэ диэри аччаабыт. Аны туран, бэс ыйыттан Майаҕа арыгы атыыта кытаанахтык бобулунна. Майа атын нэһилиэктэргэ, чахчы, холобур буолуон буолар.

Мэҥэ Хаҥалас улууһун олохтоох салалтата арыгы атыытын тохтоторго ылсыбыта балай эмэ буолла. Ыстатыыстыка көрдөрбүтүнэн,  улууска буруйу оҥоруу 80%-на итирик туруктаах сылдьан тахсар эбит. Буруйу оҥоруу үксэ улуус киинигэр, Майаҕа, бэлиэтэммит.

Майалар өссө 2023 сыллаахха нэһилиэнньэ киэҥ араҥатыгар ыйытык ыытан тураллар. Манна ИДьМ үлэһиттэрэ, борокуруор, нэһилиэк дьокутааттара, уопсастыбанньыктар эмиэ кыттыбыттара. Ол түмүгэр нэһилиэнньэ 69,2 %-на арыгыны утарар сокуону ылынарга куоластаабыта,  20,8 %-на – утарбыта. Ону таһынан оскуола уонна оҕо уһуйаанын чугас турар арыгы атыылыыр туочукалары бөһүөлэк кытыытыгар көһөрөр туһунан этиилэр киирбиттэрэ.

Бу сыл бэс ыйыгар Ил Түмэн XIII пленарнай мунньаҕар Мэҥэ Хаҥалас улууһун Майа сэлиэнньэтигэр итирдэр утах атыытын бобор туһунан сокуон ылыллыбыта. Туох хамсааһын барда? 

Норуот дьокутаата Олег Марков бу сокуону толору өйүүр, санаатын бу курдук үллэһиннэ:

– Сокуон олоххо киирэригэр Мэҥэ Хаҥалас баһылыга Дмитрий Тихонов уонна Майа сэлиэнньэтин баһылыга Алексей Неустроев улахан үлэни ыыттылар. Бастатан туран, уопсастыбаннай түмсүүлэри кытта үлэ барбыта. Майа түөлбэлэрэ кумааҕыга бэлиэтээһининэн эрэ буолбакка, үлэни-хамнаһы тэрээһиннээхтик ыыталлар, нэһилиэнньэни кытта ыкса сибээстээхтик үлэлииллэр. Ону таһынан, араас түмсүү (бэтэрээннэр, сэрии оҕолорун, аҕалар түмсүүлэрэ уо.д.а.), уопсастыбаннай тэрилтэ (иистэнньиттэр, уустар уо.д.а.) баар. “Майа кэскилэ – чөл олоҕу тутуһууга” диэн санааны өрө тутан, бу түмсүүлэр нөҥүө үлэ бөҕө ыытыллыбыта. Биллэн турар, соһуччу буолбатын туһугар кэпсэтии, бэлэмнээһин үлэтэ эрдэттэн барбыта. Нэһилиэнньэ өйдөөн-өйөөн бу сокуон ылыллыбыта.

Күн бүгүн Майа сайда-тупса турарын көрөн үөрэбит. Майа улууссалара сырдыктар, ыраастар, саҥа дьиэлэр дьэндэйэллэр, саҥа уопсастыбаннай былаһааккалар тутуллаллар. Майа – Мэҥэ Хаҥалас олохтоохторо элбэхтик кэлэр-барар  сэлиэнньэлэрэ. Олохпут биир мөкү көстүүтэ – аһыы утах. Майаҕа араас нэһилиэктэн киирэн, сорохтор сайын устата сылдьан иһэн-аһаан нэһилиэнньэ уопсай олоҕор соччото суох быһыы-майгы тахсара. Дьон-сэргэ онтон олус хараастара.

Кыраадыстаах утаҕы бобор сокуон бу сыл сайыныттан саҥа киирдэ. Билигин арыгы атыылыыр маҕаһыыннары сабарга үлэ барар. Мин билэрбинэн, арыгы атыылыыр икка маҕаһыын хаалла. Сотору кэминэн сабыллыахтара. Сокуон олоххо уустуга суох киирэригэр эрэллээхпин.

Майа – арыгы атыытын утарар сокуону ылыммыт бастакы улахан нэһилиэк. Бу иннинэ Саха сиригэр дьоҕус нэһилиэктэр ылынан олорбуттара. Онон, Майа маннык сокуону улахан нэһилиэктэр эмиэ ылыныахтарын сөп диэн итэҕэттэ. 

Майа – өрөспүүбүлүкэ биир бөдөҥ нэһилиэгэ. Нэһилиэнньэтин ахсаана – 10 308 киһи. 2017 с. арыгы атыылыыр 11 маҕаһыын баара бэлиэтэммит. Мэҥэ Хаҥалас улууһун дьокутааттарын сэбиэтин быһаарыытынан, 2019 с. ахсаана 4-кэ диэри аччаабыт. Аны туран, бэс ыйыттан Майаҕа арыгы атыыта кытаанахтык бобулунна. Майа атын нэһилиэктэргэ, чахчы, холобур буолуон буолар.

  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0