Уопсастыба

Улуу ырыаһыт опера ускуустубатын нэһилиэнньэ киэҥ араҥатыгар тарҕатарга, Саха Сирин олохтоохторо муусука култууратын өйдүүр, ыланар буолалларын туһугар ис сүрэҕиттэн үлэлээбитэ, айар-тутар үлэтин биир сүрүн хайысхата оҥостубута.

Нина Николаевна1954 сыл сэтинньи 15 күнүгэр Амма улууһун Эмис нэһилиэгэр төрөөбүтэ . 

Нина 1979 сыллааххаа Дьокуускайдааҕы музыкальнай үчилищены, 1987 сыллаахха М. И. Глинка аатынан Новосибирскайдааҕы консерватория вокалга салаатын бүтэрбитэ. Нью-Йорк (АХШ) Р. Понсейль аатынан пуондаҕа маэстро И. Чичаговка стажировкаламмыта. 1987 сылтан Саха музыкальнай тыйаатырыгар үлэлээбитэ. 1991 сылтан олохтон барыар диэри  Саха судаарыстыбаннай опера уонна балет тыйаатырыгар солисткалаабыта. 

Аан дойду аатырар тыйаатырдарын сыаналарыгар ыллаабыт-туойбут улуу ырыаһыт  айар үлэтэ олус киэҥ этэ. Ол курдук, толорбут ариялара Сузуки («Чио-Чио-сан» Дж. Пуччини, дебют); Полина уонна Миловзор («Пиковая дама» П. И. Чайковскай); Мамаша Кураж («Мамаша Кураж» С. Кортес); Мать («Сын солнца» А. Созонов); Күн Күбэй («Ньургун Боотур» М. Жирков, Г. Литинскай); Азучена («Трубадур» Дж. Верди); Маддалена («Риголетто» Дж. Верди); Ольга («Евгений Онегин» П. И. Чайковскай); Марина Мнишек («Борис Годунов» М. Мусоргскай); Кончаковна («Князь Игорь» А. Бородин); Любаша («Царская невеста» Н. Римскай-Корсаков).

Нина Николаевна Чигирева  Саха Өрөспүүбүлүкэтин үтүөлээх артыыһа (1989), Арассыыйа Федерациятын үтүөлээх артыыһа (1993), Саха Өрөспүүбүлүкэтин норуодунай артыыһа (2000).  Норуоттар Доҕордоһууларын уордьана (2010); Саха Өрөспүүбүлүкэтин «Гражданскай албан аат» бэлиэ (2014) наҕараадалардаах. Кини  Ойуунускай аатынан Судаарыстыбаннай бириэмийэ (2019) лауреата.

Нина Чигирёва орто дойду олоҕуттан барыаҕыттан икки сылтан ордук кэм ааста. Улуу ырыаһыт үтүө аатын үйэтитэн, 2024 сыл ыам ыйын 19 күнүгэр «Удачнай» туруупкаттан хостоммут, 62,8 караат ыйааһыннаах алмааска Нина Николаевна Чигирёва аата иҥэриллибитэ.

Саха тапталлаах ырыаһытын олоҕун үйэтитиигэ Нина Чигирёва кэргэнэ Саха Сирин үтүөлээх ускуустубатын диэйэтэлэ, Арассыыйа Федерациятын култууратын үтүөлээх үлэһитэ, Саха Өрөспүүбүлүкэтин Үрдүкү Муусука оскуолатын преподавателэ Сергей Чигирев үлэлэһэр. Улуу ырыаһыт олоҕо уолугар, сиэннэригэр салҕанар.   

Саха Сирин ааттаппыта

2024 сыл сэтинньи 29 күнүгэр Опера уонна балет судаарыстыбаннай тыйаатырыгар Нина Чигирева төрөөбүтэ 70 сылыгар анаан “Ньургун Боотур” операны көрдөрдүлэр. Нина Николаевна олоҕун аргыһа Сергей Чигирев иһитиннэрбитинэн, дьиҥэр, бу айар киэһэ сыл саҕаланыытыгар үбүлүөй быһыытынан тэриллиэхтээх этэ да, ити сыл сааһыгар норуот тапталлаах артыыһа олохтон туораан, кэриэстиир киэһэҕэ кубулуйбута.

“Нина Николаевна Чигирева улахан артыыс, үтүөкэннээх ырыаһыт быһыытынан СӨ Опера уонна балет судаарыстыбаннай тыйаатырыгар эрэ буолбакка, Арассыыйа атын куораттарыгар уонна аан дойду түһүлгэлэригэр эмиэ биллэрэ. Кини күннээҕи олоҕор олус судургу, сэмэй уонна олох хас биирдии күнүттэн үөрэр киһи этэ. Кини тулалыыр дьонун барытын таптыыра, ол ураты дьоҕура Үөһэттэн анаммыт курдуга. Кини дьиэ кэргэнин, бииргэ төрөөбүттэрин (11 этилэр), төрөөбүт дойдутун, тапталлаах Эмиһин, 40-ча сыл усталаах-туоратыгар бэриниилээхтик үлэлээбит тыйаатырын, кэллиэгэлэрин эмиэ олус таптыыра. Мин Нина Чигирева курдук ураты, кэрэ уонна уһулуччу талааннаах киһини күн сиригэр бэлэхтээбит төрөппүттэригэр уонна Амма сиригэр-уотугар, бар донугар күүскэ махтанабын.

Дьиктитэ диэн, кини ырыа араас жанрыгар күүстээҕэ. Мин санаабар, нуучча романстарын киниттэн ордук ким да ыллаабат этэ. Кини нууччалыы да, сахалыы да, италиялыы да олус үчүгэйдик ыллыыра, араас партиялары уонна ырыалары толороро. Кини Москуба уонна Санкт-Петербург бастыҥ сыаналарыгар ыллаабыта, Дьобуруопа элбэх дойдутун кэрийбитэ, Японияҕа уонна Кытайга сылдьыбыта. Нина ордук элбэхтик 1990-с сс., өрөспүүбүлүкэбит атаҕар турар кэмнэригэр, гостуруоллаабыта. Оччолорго биһиги Бастакы Бэрэсидьиэммит Михаил Ефимович Николаев аан дойдуга Саха Сирин туһунан төһө кыалларынан элбэх киһи билиэн баҕарара. Нина Николаевна үгүс дойдуга дэлэгээссийэлэри да кытта, бэйэтин тус кэнсиэринэн да айанныыра. Ол саҕана аан дойду биһиги өрөспүүбүлүкэтин аҥаардас алмааһынан, бирилийээнинэн, ааттаах-суоллаах АЛРОСА хампаанньанан эрэ буолбакка, уһулуччулаах артыыстарынан уонна ырыаһыттарынан эмиэ билбитэ.

Нина Чигирева аатын алмааска иҥэрии – кини аатын үйэтитии биир суола. Мин биһиги дьиэ кэргэммит аатыттан АЛРОСА хампаанньаҕа ити курдук үтүө бэлэҕин иһин дириҥ махталбыт тиэрдэбин. Кини опера уһулуччулаах ырыаһыта. Онон, кини аата ити курдук үйэтитиллиэн үйэтитилиннэ”, – диэн Сергей Чигирев 2024 сыл сэтинньитигэр  «Ньургун Боотур» опера туруорутуун кэмигэр  кэпсээбитэ.

Хаартыскалар эрэдээксийэ архыыбыттан