Экэниэмикэ

--Биһиги сэбилэниилээх күүстэрбит Украинаҕа эйэлээх олоҕу олохтуур, атааннаһыыны тохтотор соруктаах байыаннай операцияны ыыта сылдьаллар. Маны кэккэ судаарыстыбалар араастаан ылынаннар, Бэрэсидьиэн Владимир Путин этэринии, экэнэмиичэскэй кырыктарын (агрессияны) сааҥсыйаларынан биллэрдилэр. Ол, биллэн турар, тырааныспар-логистика хайысхатыгар, сыана үрдээһинигэр дьайар. Ол эрээри биһиги тулуйуохпут, кинилэртэн тутулуга суох бэйэбит сайдар суолбутун тобулуохпут уонна бу утарылаһыыттан кыайыылаах тахсыахпыт. Ити туһуттан, нэһилиэнньэ уйгутун, олоҕун таһымын намтаппат сыалтан, өйөбүл миэрэлэрин олохтуубут. Холобура, бу нэдиэлэҕэ олоҕу хааччыйар  эйгэлэри өйүүр миэрэлэри бигэргэттибит: табаары тиэйэн аҕалыыны, бородуукта саппааһын хаҥатыыны, тыа хаһаайыстыбатын салаатын, тутууну, авиацияны. Бүддьүөт үлэһиттэригэр “онтон да атыттар” диэн кэккэҕэ киирээччилэргэ, былаан быһыытынан, хамнастарын алтынньы 1 күнүттэн үрдэтиэхтээх этибит. Ону бу муус устар 1 күнүттэн үрдэтэр буоллубут.

Эбии быһаарыылар толоруллууларын 10 млрд солк. сыаналаатыбыт. Итинтэн 2, 5 млрд солк. – дьоҕус биисинэс нолуогун аччатыыга, Ил Түмэн бу сокуон бырайыагын кулун тутар 28-29 күннэригэр буолар сиэссийэтигэр көрүөҕэ. 2 млрд солк. – ыстатыйалар истэригэр сыҕарытыы. Ол, холобура, бурдугунан хааччыйыыга туһуланна. Урут 3-4 ыйы эрэ хааччынар эбит буоллахпытына, билигин сыл бүтүөр диэри хааччынар сорук турар.  Нэһилиэнньэҕэ этиэм этэ, бородууктанан, аһынан-үөлүнэн хааччыллыы үчүгэй. Ити сорох маҕаһыыннарга саахар, куруппалар эҥин бүппүттэрэ буолуо. Дьиҥэр, тиийэр баар. Дьон сыана үрдүө диэн, кууһунан элбэҕи ылара баар суол. Куттанымаҥ, хаһааҥҥытааҕар да элбэҕи тиэйэн аҕалар соруктаахпыт. Сорох атыы-эргиэн тэрилтэлэрэ сыаналарын аһара үрдэппиттэр. Олору борокуратуура бэрэбиэркэлээн эрэр. Хотугу уонна Аартыка улуустарыгар сыананы эмиэ хонтуруоллуубут. Онно баар атыы-логистика кииннэрин “Якутоптторг” удамыр сыаналаах бородууктанан хааччыйыа. Салгыы эттэххэ, 5 млрд солк. – тыа хаһаайыстыбатын, чэпчэтиилээх кирэдьииттэри биэриигэ, IТ-хампаанньалары, бырамыысыланнаһы сайыннарар пуонданы, авиацияны өйүүргэ тыырыллыа.

Байыаннай операция бүттэ да, барыта уруккутугар түһүө диэн сымыйа санаанан салайтарымыаххайыҥ, дьиҥнээҕи кырдьыгынан көрүөххэйиҥ. Кэккэ судаарыстыбалар маннык хаҕыс сыһыаннарын тыына өргө диэри биллэрэ буолуо. Биһиги бырааппытын күөмчүлүүр, кыахпытын мөлтөтөр усулуобуйалары туруора сатыыллар. Ону сөбүлэспэккэ, бэйэбит суверенитеппыт, көҥүлбүт, тутулуга суохпут иһин чиэстээхтик туруулаһыахтаахпыт. Ол аата үлэлиэхтээхпит. Оҥорон таһаарыыбытын улаатыннарыахтаахпыт, экэниэмикэбитин сайыннарыахтаахпыт.

Манна даҕатан эттэххэ, бэҕэһээ кулун тутар 16 күнүгэр РФ Бэрэсидьиэнэ эрэгийиэн баһылыктарын боломуочуйаларын кэҥэтэр туһунан ыйаахха илии баттаата. Субъектар баһылыктара экэнэмиичэскэй балаһыанньаны сүрүннүүр буолабыт.