ТАСС уонна Федеральнай нотариальнай палаата холбоһуктаах матырыйаалларыгар нотариустан ханнык электроннай докумуоннары ылыахха сөбүн уонна бу хаһан, ханна туһалаах буолуоҕун туһунан ТАСС кэпсээбитин билиһиннэрэбит.
Докумуону атын эрэгийиэҥҥэ тиэрдии
Нотариус кумааҕыттан электроннай көрүҥҥэ, киһи пааспарын курдук тус докумуоннары уонна боростуой сурук форматынан оҥоһуллубут дуогабардары аахпатахха, атын ханнык баҕарар кумааҕы докумуону көһөрөр кыахтаах. Бу төлөпүөҥҥэ түһэриллибит эбэтэр хаартыска сканера буолбатах, докумуон юридическай күүһүнэн төрүт докумуоҥҥа тэҥнээх. Ону нотариус күүһүрдүллүбүт квалификациялаах электроннай илии баттааһына мэктиэлиир.
Электроннай докумуон кумааҕы докумуоҥҥа тэҥин (равнозначность) туоһулааһыҥҥа сыллата нотариуска кыраасданнар уонна урбаан бэрэстэбиитэллэрэ сылдьаллара элбиирэ бэлиэтэнэр. Саамай тарҕаммыт төрүөт — докумуону атын куоракка суһаллык ыытар наада. Холобур, эбээ сиэнинээн соһуччу муораҕа сынньана барыан баҕардаҕына, оҕону илдьэ сылдьарга төрөппүттэртэн сөбүлэҥ оҥоһуллуохтаах. Эбэтэр нэһилиэстибэни ылар туһунан сайабылыанньаны толорууга ирдэнэр. Өскөтүн өлбүт киһи дойду анараа уһугар олорбут буоллаҕына, оттон нэһилиэстибэни ылааччы тутатына онно айанныыр кыаҕа суох буоллаҕына.
Нотариуһунан докумуоннары ыытыы тутатына оҥоһуллар. Сүрүн идиэйэтэ судургу: эн бэйэҕэр табыгастаах нотариальнай хонтуораҕа тиийэҕин, нотариус кумааҕы докумуону сыыппара көрүҥэр кубулутар уонна ирдэнэр сиринэн биир идэлээҕэр ыытар эбэтэр сыыппара докумуону сайабылыанньалаахха туттарар. Докумуону ылааччыга кумааҕы барыйаан ирдэнэр буоллаҕына, кини бэйэтигэр табыгастаах ханнык баҕарар нотариальнай хонтуораттан ылар кыахтаах. Ханнык да түгэҥҥэ докумуон юридическай күүһэ төрүт докумуоҥҥа тэҥнээх буолар.
Тэйиччиттэн сөбүлэҥи оҥоруу
Сорох түгэннэргэ нотариус докумуону бастакыттан электроннай көрүҥүнэн оҥорон таһаарар. Ол курдук, икки эбэтэр онтон элбэх нотариустар кыттыылаах тэйиччиттэн араас хабааннаах сөбүлэһиини (сделка) түһэрсии буолар. Дуогабар баттаһааччылар атын-атын эрэгийиэннэргэ олорор буоллахтарына, ордук табыгастаах. Кинилэргэ айанныырга бириэмэни уонна харчыны бараабаттарыгар кыаҕы биэрэр.
Тэйиччиттэн сөбүлэһиигэ (сделка) кыттааччылар хас биирдиилэрэ бэйэтин куоратыгар баар нотариуска кэлэр. Хамсаабат баайы-дуолу биэрии, бэлэхтээһин эбэтэр атыылааһын буоллаҕына, биир быраабыланы тутуһар ирдэнэр. Нотариат бэрэстэбиитэлиттэн биирдэстэрэ эбийиэк (холобур, кыбартыыра эбэтэр дьиэ) баар сиригэр үлэлиир буолуохтаах. Докумуоннары барытын бэлэмнээн баран, нотариустар көмүскэллээх видео сибээс ханаалынан сибээстэһэллэр уонна ирдэнэр дьайыылары оҥороллор: өрүттэр санааларын билсэллэр, кинилэр туох бырааптаахтарын өйдүүллэрин, ханнык да баттабылга сылдьыбаттарын туоһулаһаллар. Дьэ, ол эрэ кэннэ, дуогабары бигэргэтэллэр, Росреестрга быраабы регистрациялатыыга сибидиэнньэни ыыталлар уонна түмүккэ электроннай докумуоннары сөбүлэһии кыттыылаахтарыгар туттараллар.
Өскөтүн өрүттэртэн хайаларыгар эмэ кумааҕы докумуон наада буоллаҕына, нотариус ону илиилэригэр туттарар. Тэйиччиттэн нотариальнай сөбүлэһии куттала суох буолуу таһымынан үгэс буолбут сөбүлэһиигэ тэҥнэһэр. Маныаха хас биирдии нотариус эппиэтинэһи сүгэр.
Дьиэттэн тахсыбакка өҥөнү ылыы
Сокуон быһыытынан, сыыппара докумуона нотариальнай хонтуораҕа сирэй көрсөн буолбакка, тэйиччиттэн Федеральнай нотариальнай палаата порталыгар тус кэбиниэккэ киирэн оҥоһуллар. Холобура, онлайн эрэсиимҥэ ЕГРН-тан персональнай дааннайдардаах быыбысканы ылыахха сөп. Маннык докумуон, чуолаан, кыбартыыраны атыылаһыах иннинэ бэрэбиэркэлииргэ наада, ол эрэн ону ыларга иннинээҕи дуогабар ирдэнэр. Ону таһынан нотариуска бара сылдьыбакка, интэриниэккэ угуллубут иһитиннэриини бигэргэтиэххэ сөп. Маныаха тус кэбиниэттэн сыыппара боротокуол ылыллар.
Билигин 13 нотариальнай дьайыыны онлайн эрэсииминэн оҥоруохха сөп. Бу испииһэги кэҥэтэр былааннаахтар. Судаарыстыбаннай Дуумаҕа көрүүгэ сылдьар көҕүлээһининэн, киһи хаһан эмэ оҥотторбут бары нотариальнай дьайыыларын туһунан иһитиннэриини тэйиччиттэн ылар кыах бэриллиэхтээх. Бу киһи нотариальнай докумуонун сүтэрбит уонна дубликатын ыларга наадыйар, эбэтэр дэбиэриннэс биэрбитин көтүрэр түгэнигэр наада буолуон сөп.
Инньэ гынан, бу кимҥэ да хоромньуну оҥорбот, быраабын уонна интэриэһин кэспэт нотариальнай дьайыылар буолаллар. Оттон дэбиэриннэһи уонна кэриэс суругу (завещание) оҥорторорго нотариус киниэхэ кэлбит киһи дьиҥ санаатын уонна дьоҕурун (дееспособность) илэ хараҕынан көрүөхтээх, туох бырааптааҕын уонна ол ис хоһоонун быһааран биэриэхтээх.
Алҕастартан уонна сокуону кэһииттэн харыстаныы
Эмиэ биир электроннай докумуон көрүҥэ — массыына ааҕар (машиночитаемые) нотариуһунан бигэргэтиллибит дэбиэриннэстэр (МЧД) буолаллар. Үксүгэр корпоративнай эйгэҕэ туттуллаллар, холобур, сөбүлэһиини оҥорорго, отчуоту ыытарга уонна хампаанньа аатыттан судаарыстыбаннай уорганнары кытта алтыһарга боломуочуйаны биэрэргэ.
МЧД боломуочуйалара тылларынан буолбакка, куод быһыытынан суруллаллар, ону информационнай систиэмэ киһи көмөтө суох ааҕар кыахтаах. Бу аҥаардас түргэтэтии эрэ буолбатах, ону таһынан алҕас тахсар кутталын уонна дэбиэриннэһи сокуону кэһэр сыалга туһаныыны намтатар. Ону таһынан, докумуону албыннаан оҥоруу кутталын кыччатар.
2024 сыл балаҕан ыйыттан тэрилтэлэргэ массыына ааҕар дэбиэриннэһин туһаныы булгуччулаах буолбута. Былаан быһыытынан, судаарыстыбаннай уорганнарынан, урбаан бэрэстэбиитэллэринэн, кирэдьиит уонна атын тэрилтэлэринэн ылыныллыбыт МЧД биир форматтаах буолуо. Инньэ гынан дьон-сэргэ электроннай көрүҥүнэн өҥөнү ылыыларын судургутутуо.
Нэһилиэстибэни чаас аҥаарын иһигэр ылыы
Быйыл «Сыыппара нэһилиэстибэ» диэн бырайыак саҕаланна. Ол аата бааҥҥа счеттарга баар нэһилиэстибэ үбүн ылар быраап туһунан туоһу сурук буолар. Маныаха массыына ааҕар сыыппара докумуона туһаныллар.
Бырайыагы ФНП, Сбер, РФ Бырабыыталыстыбатын иһинэн анаалыстыыр киин, Киин Баан уонна РФ сыыппараҕа министиэристибэтэ кыттыылаах оҥорбуттара. Сүрүн сыалынан кыраасданнар нэһилиэстибэҕэ киириилэрин судургутутуу уонна түөкүттэр исхиэмэлэрин утары охсуһуу буолар.
Саҥаны киллэрии ис хоһооно маннык: нотариус докумуону электроннай көрүҥүнэн оҥорон, күүһүрдүллүбүт квалификациялаах электроннай илии баттааһынынан илии баттыыр, онтон туоһу сурук нэһилиэнньиктэр Судаарыстыбаннай порталларыгар баар тус кэбиниэттэригэр тута кэлэр. Сайабылыанньалаах киһи ону хачайдыыр уонна баан сыһыарыытыгар угар, ону баан бэрэбиэркэлиир уонна ол түмүгүнэн харчыны нэһилиэстибэни ылааччы счетугар көһөрөр. Бүтүн бырассыас -- көрдөбүлтэн харчыны ыытыыга диэри — биир чаастан кылгас бириэмэни ылар.
Галина МАТВЕЕВА.
Хаартыска: Федеральнай нотариальнай палаата саайтыттан
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
