Ньурба улууhун Мэңэдьэк нэhилиэгин бастың хомунаалынай үлэhиттэрэ
Издательский дом Редакция Подписка
Погода в Якутске: . -48 oC

СѲ “ОДьКХ” ГУП, Саха Сирин оччотооҕу Бэрэсидьиэнэ В.А. Штыров 694 № ыйааҕынан, оройуоннарга үлэлиир ОДьКХ-ры холбоон, туhунан үбүлэнэн, матырыйаалынай базаларын дьаһаныыларын түмүгэр 2003 с. тохсунньу 10 күнүгэр тэриллибитэ. 2022 сыл алтынньы ыйын түмүгүнэн, СѲ “ОДьКХ” ГУП 8403 киһи үлэлиир, Саха Сирин территориятын 74% ылар 320 нэһилиэнньэлээх пууну көрөр-истэр, 641 хочуолунайы үлэлэтэр. Быhата, хомунаалынай  ырыынагы баһылыыр улахан тэрилтэ.

СѲ “ОДьКХ” ГУП, Саха Сирин оччотооҕу Бэрэсидьиэнэ В.А. Штыров 694 № ыйааҕынан, оройуоннарга үлэлиир ОДьКХ-ры холбоон, туhунан үбүлэнэн, матырыйаалынай базаларын дьаһаныыларын түмүгэр 2003 с. тохсунньу 10 күнүгэр тэриллибитэ. 2022 сыл алтынньы ыйын түмүгүнэн, СѲ “ОДьКХ” ГУП 8403 киһи үлэлиир, Саха Сирин территориятын 74% ылар 320 нэһилиэнньэлээх пууну көрөр-истэр, 641 хочуолунайы үлэлэтэр. Быhата, хомунаалынай  ырыынагы баһылыыр улахан тэрилтэ.

Ньурба улууһугар ГУП “ОДьКХ” 2003 с. тохсунньу 20 күнүгэр тэриллибитэ. Улууска 47 хочуолунай баар буоллаҕына, биирэ биһиэхэ, Хатыыга, баар.

Хомунаалынай хаhаайыстыба паарынан ититиитэ Мэңэдьэк нэһилиэгэр саҥа мас гарааһы (1969), саҥа механизированнай “Куччуйаан 1” хотону (1970), саҥа типовой маҕаһыыны (1971), саҥа баанньыгы кытары (1971) кэлбитэ. Дьиэни ититэр хочуолунайдар эбийиэктэр тастарыгар, сир анныгар, сороҕор дьиэ иһигэр бааллара. Ол саҕана хочуолунай оһоҕун маһынан оттоллор этэ.

Баанньык хочуолунай оһоҕо дьиэ иһигэр баара, дьиэни да сылытара, суунарга итии уу да, паарданарга паар да биэрэрэ. Хочуол саҥа тэрил буолан, үөрэтии кытаанаҕа этэ, аналлаах билии сыанатын суруйар лиистээҕэ, маннык идэни ылла диэн суруйаллара, Маалыкайтан кэлэн эксээмэннииллэрэ.

Дьахтарга ыарахан идэҕэ — хачыгаар-банщигынан биһиги ийэбит Григорьева Мария Даниловна коммунист уонна күүстээх-уохтаах буолан, пенсияҕа тахсыар диэри 4 сыл собус-соҕотоҕун үтүө суобастаахтык үлэлээбитэ. Үлэтин чэпчэтээри оҕолоро баран көмөлөһөр этибит: дүлүҥ мастары кыстыырбыт, илии носуоһунан ууну цистернаттан хочуолга хачайдыырбыт.

1980 с. күһүн туһунан хочуолунайдаах саҥа кулууп үлэҕэ киирбитэ. Эчи, ол сылааһын, салгына ырааһын! Эргэ кулууп, дьыссаат, дьааһыла, оскуола, балыыһа оһоҕунан оттунан олорбут буоллахпыт: мэлдьи тоҥон, эбэтэр угаардаан төбөбүт ыалдьан. Биһиги диэн!

Оһох оттооччу диэн ыарахан үлэлээх үлэһит баара! Махтал буоллун кинилэргэ! Кулууп бастакы хачыгаардарынан пенсияҕа тахсаары сылдьар ыал саастаах ийэлэрэ: Софронова Мария Дмитриевна, Чымырова Варвара Григорьевна, Андреева Мария Николаевна уонна кырдьаҕас Тураахап - Степанов Михаил Николаевич буолбуттара. Оччотооҕу оҕолор, ийэбитигэр көмөлөһөр этибит диэн иһирэхтик ахталлар. Тыа оҕото барахсан үлэҕэ үөрүйэҕэ ол көмөлөһүүттэн саҕаланар.

Дьахтар, кырдьаҕас кыайбат үлэтэ буоларын иһин эдэр ыччаттар: Сергеев Александр Александрович, Никонов Алексей Денисович, ыал аҕалара Иванов Василий Васильевич, Софронов Михаил Николаевич, Иванов Иван Гаврильевич, Иннокентьев Петр Иннокентьевич, Иванов Юрий Федорович, оскуола паартатыттан саҥа арахсыбыт Тимофеев Николай Иванович – эр дьон үлэлии киирбиттэрэ. Семянов Степан Николаевич, Антонов Егор Николаевич саҥа улахан, киин хочуолунай тутуллан, кулууп онно холбонон, көһүспүттэрэ. Аҕыйах кэмҥэ, пенсиялаах буолан, биһиги аҕабыт Иванов Николай Алексеевич үлэлээбитэ. Хочуолунай үлэтэ илии үлэтин эрэйэринэн олус ыарахана: кэлбит чоҕу тимир орон сиһинэн сиидэлээн, ыраас тааһын эрэ ылаллара, күлүн алларааттан бааҕынан таһаараллара. Ол иһин ыарырҕатан, уурайыы элбэҕэ.

Онтон 1988 с. саҥа оскуола дьиэтэ үлэҕэ киирбитэ. Ньурбатааҕы ПМК-ттан Юрий Дмитриевич Федоров биригээдэтэ туппута. Оскуоланы кытары тэҥҥэ хочуолунай тутуллан, чугас баар тэрилтэлэр: кулууп, сэбиэт, дьыссаат, дьааһыла, балыыһа, отделение хонтуората уонна дьон олорор уопсай дьиэтэ – бары онно, киин ититэр систиэмэҕэ холбоммуттара. Бастакы хачыгаардарынан Васильев Алексей Сергеевич, Ксенофонтов Иннокентий Петрович, Софронов Дмитрий Михайлович, Антонов Егор Николаевич, Семянов Степан Николаевич, Софронов Николай Михайлович, Егоров Марк Маркович, Ефремов Семен Иванович буолбуттара.

1992 с. саҥа почта дьиэтэ АТС – тыын холбуу үлэҕэ киирбитэ. Турар сирэ киин хочуолунайтан ыраах буолан, бэйэтэ хочуоллаах этэ. Хачыгаардарынан Петров Степан Ильич, Алексеев Прокопий Степанович үлэлээбиттэрэ. 2005 с. көтүрэн, киин хочуолунайга чугаһатан туппуттара.

2005 с. саҥа дьыссаат дьиэтэ тутуллан үлэҕэ киирбитэ уонна туһунан хочуолламмыта. Хачыгаардарынан почта дьиэтиниин кэлсибит Петров Степан Ильич, Яковлев Иван Павлович, Васильев Аркадий Андреевич этилэрэ.

Саҥа кулууп, оскуола үлэҕэ киирэллэрин саҕанааҕы сэбиэт бэрэссэдээтэлэ, дьаһалта баһылыга, Мэҥэдьэк нэһилиэгин, Ньурба улууһун бочуоттаах олохтооҕо Архипов Иван Алексеевич маннык ахтар: “Чоҕу массыына, бензины бензовоз булан-талан, олохтоох салалта бэйэтэ таһаартарара. Суол оҥорор ПМК салайааччытынан үөрэппит уолум буолан, таһаарарга аккаастаабат этэ. Малдьаҕартан нэһилиэгин бастакы ыраах айаҥҥа сылдьар суоппара Егоров Христофор Прокопьевич чоҕу элбэхтик аҕалан абыраабыта. Степан Васильев аатынан сопхуос дириэктэринээн тыл-тылбытыгар киирэн, көдьүүстээхтик кэпсэтэрбит. Дириэктэр көмөтүнэн тиэйбит дьону кытары баайтаһын сылгынан төлөһөрүм”.

Иванов АН

“ОДьКХ” ГУП НьФ Хатыытааҕы учаастагын бастакы маастарынан, оччолорго дьаһалта баһылыгын солбуйааччытынан үлэлии сылдьыбыт Иванов Алексей Николаевич 2003 с. кулун тутартан буолбута. Бу иннинэ кини Степан Васильев аатынан сопхуос, кэлин сылгы собуота буолбут, Хатыытааҕы отделениетыгар хонуу биригэдьииринэн уһуннук таһаарыылаахтык үлэлээн, дьону кытары биир тылы булара, салайар, тэрийэр үлэҕэ опыттааҕа. Кини “ОДьКХ” ГУП үлэлиирин саҕана, тымныы кэмҥэ отторго Дьабарыкы хайа чоҕун аҕалтарары ситиспитэ, 2012 с. саҥа хочуолунайы туруорсан, үлэҕэ киллэттэрбитэ, дьыссаат куукунатынаан, почта онно холбоммуттара. 2014, 2015, 2016 сс. барыта 11 ыал чааһынай дьиэлэрин киин ититэр систиэмэҕэ холбообуттара. Теплотрассаны стеклобааталаан, лииһинэн бүрүйүүнү саҕалаабыттара. Хомойуох иһин, матырыйаал суоҕуттан бу үлэ ситэ илик. Бу иннинэ нэһилиэнньэ бааталаах таҥас биэрэн, бүрүллэн турбута. Алексей Николаевич араас таһымнаах мунньахтарга итэҕэһи-быһаҕаһы толлубакка этэрэ, туруорсара. Үлэтигэр бэринэн туран үлэлээн, “Заслуженный работник ЖКХ”, “50 лет ЖКХ Нюрбинского района”, “За вклад в развитии ЖКХ Нюрбинского района”, “Ветеран ГУП “ЖКХ” РС(Я)” анал түөскэ кэтиллэр бэлиэлэри чиэстээхтик ылбыта. Мэҥэдьэк нэһилиэгин бочуоттаах олохтооҕо, үлэ бэтэрээнэ, СӨ култууратын туйгуна, Ст.Васильев аатынан сопхуос бочуоттаах бэтэрээнэ, СӨ бочуоттаах старейшината.

Васильев

Билигин “ОДьКХ” ГУП НьФ Хатыытааҕы учаастагын маастара - олохтоох дьаһалта икки төгүллээх дьокутаата, элбэх оҕолоох, ыал эһээтэ, үчүгэй көрдөрүүлээх үлэтин иһин элбэх Бочуотунай Грамоталаах, ОДьКХ бэтэрээнэ Васильев Аркадий Андреевич (фотоҕа хаңас). Бу күҥҥэ 13 ыал дьиэтин, икки дьон олорор уопсайдарын, 7 тэрилтэ дьиэтин, тутууларынаан - 13 эбийиэги сылыталлар. Уон сыллааҕыта саҥалыы технологиянан тутуллубут, үс оһохтоох хочуолунайга үлэлииллэр.

Ол эрэн, хомолтолооҕо, модульнай ааттаах хочуолунай тутуутугар бырайыагы тутуспакка, тупсаран оңорууну киллэрбэтэхтэрэ буолар. Атын сиргэ, Ньурбаҕа да буоллун, хочуолунайга чохторун тыраахтар хомуоһунан киллэрэн, оһох иннигэр кутар, үлэтин толороору күүтэн турар буоллаҕына, биһиэхэ ол тыраахтарбыт сыттыын да суох. Хата, чохторо быстыбакка кэлэ турар, сылаас кэмҥэ бэйэбит Кирээппит чоҕунан, тымныыга Сангаар чоҕунан оттоллор. Аналлаах таҥаһынан, масканан, кисиэлинэн хааччыйаллар, сылын аайы доруобуйаларын көрдөрөн, Ньурбаҕа медхамыыһыйаҕа киллэрэллэр. Оҕо – аймах саамай күүтэр, сырдык бырааһынньыгар - Саҥа дьылга тэрилтэ үлэһиттэрин оҕолоругар Тымныы оҕонньор бадаарагын ыытан үөрдэллэр, путевка биэрэн, үлэһиттэр оҕолорун өрөспүүбүлүкэбит иһинээҕи лааҕырдарга, тас өттүгэр – соҕуруу, итии дойдулар санаторийдарыгар сынньаталлар, үлэһиттэр дьиэ кэргэннэрин айаннарын бырайыаhын төлүүллэр.

Ха 2

8 хачыгаар бу эппиэтинэстээх, уруккулуу илии ыарахан үлэтигэр үлэлииллэр. “50 лет ЖКХ Нюрбинского района”, “Ветеран ГУП “ЖКХ” РС(Я)” анал бэлиэлэр кавалердара, үчүгэй көрдөрүүлээх үлэлэрин иһин үгүс бочуотунай грамоталаах, махтал суруктаах, эдэркээн саастарыттан элбэх оҕолоох дьиэ кэргэннэрин иитэр туһуттан бу ыарахан үлэҕэ олохторун анаабыт, ыал эһээлэрэ буолуохтаргар дылы уһуннук үлэлээбит дьон: хачыгаарынан 31-с сылын үлэлии сылдьар Петров Степан Ильич, 30-с сылын үлэлиир Данилов Алексей Семенович, 24-с сылын үлэлиир Ломпоров Ефрем Васильевич, бу хочуолунайга 16-с сылын үлэлиир Танхаров Константин Иванович, 15-с сылын үлэлиир элбэх оҕолоох ыал эһээтэ Петров Петр Акимович.

Кэнники сылларга үлэлии киирбит ыал эһээлэрэ Семянов Василий Васильевич, Попов Василий Дмитриевич кыһамньылаах үлэлэринэн аҕа табаарыстарын курдук чиэскэ-бочуокка тиксиэхтэрэ турдаҕа. Саҥа үлэлээн эрэр элбэх оҕолоох эдэр ыал аҕата Данилов Прокопий Михайловичка эрэлбит улахан, кини бу саастаах дьон кэлэктиибигэр саҥа үйэҕэ атын көрүүлээх, саҥа технологияны баһылыыр өйдөөх-санаалаах эдэр ыччат буолар. Электригинэн ОДьКХ бэтэрээнэ Степанов Александр Васильевич 12-с сылын үлэлиир. Кини иннинэ Жондоров Борис Николаевич, Иванов Василий Васильевич үтүө суобастаахтык үлэлээбиттэрэ. Ол иннинэ нэһилиэк бастакы электригэ Егоров Марк Ионовичтыын Яковлев Владимир Григорьевич үлэлээбиттэрэ. Ол сахха туох баар хаһаайыстыба Степан Васильев аатынан сопхуос балансатыгар киирэрэ. Онон бу электриктэр нэһилиэк, тэрилтэлэр, хочуолунайдар уоттарын-күөстэрин барытын көрөллөрө.

Слесарынан бэйэтин үс оҕотун таһынан тоҕус оҕону көрөр-харайар эпэкиин дьиэ кэргэн аҕа баһылыга, “За вклад в повышение статуса отца и укрепление института семьи” мэтээл кавалера Васильев Алексей Сергеевич сылдьар. Кини иннинэ Иванов Алексей Алексеевич, Саввинов Альберт Вениаминович, Семенов Анатолий Степанович пенсияҕа тахсыар диэри 10 сыл сылдьыбыттара. Сварщигынан Мухоплев Дмитрий Владимирович үлэлиир. Кини иннинэ, ОДьКХ ГУП бэтэрээнэ, Ньурба оройуонун ОДьКХ сайдыытыгар кылаатын, бэриниилээх үлэтин иһин СѲ икки төгүл уонна Арассыыйа ГУП “ОДЬКХ” министиэристибэтиттэн Бочуотунай грамоталаах Семенов Афанасий Николаевич, мин санаабынан, биһиги нэһилиэк бастакы үөрэхтээх сыбаарсыга, пенсияҕа тахсыар дылы, солбуллубакка 24 сыл, ол иһигэр икки сыл Мэҥэдьэк нэһилиэгин дьаһалтатын иһинэн ОДьКХ начаалынньыга, эҥкилэ суох бэриниилээхтик үлэлээбитэ. Уһуннук, бу ыарахан эппиэтинэстээх үлэҕэ күүстэрин-уохтарын биэрэн туран үлэлээн, бочуоттаах сынньалаҥҥа барбыт ОДьКХ үлэһиттэрин умнубаппыт. Ол курдук, Семянов Степан Николаевич 8 сыл хачыгаарынан үлэлээн, Харитонов Лазарь Иванович 10 сыл үлэлээн, Софронов Николай Михайлович 28 сыл үлэлээн кэлбиттэрэ. Уу баһар массыына суоппарынан элбэх оҕолоох ыал аҕата Анисимов Алексей Григорьевич 10 сыл үтүө суобастаахтык, кыһаллан туран, уунан хааччыйбыта. Кини пенсияҕа баран, суоппар үлэтигэр киһи көстүбэккэ, уу баһар массыына Маалыкайга барбыта. ГУП “ОДьКХ” тэриллэригэр көрүллүбүт дизелист штата 2017 сыллаахха сотуллубута. Дизелиһынан элбэх оҕолоох ыал аҕата Тимофеев Прокопий Яковлевич 14 сыл үлэлээбитэ, ол иннинэ хачыгаардаан, уу кутар массыынаҕа суоппардаан, бу салааҕа барыта 22 сыл үлэлээбит өҥөлөөх.

Хайҕаллааҕа, 6 үлэһит сүөһү туталлар, үүттэрин туттаран, дьиэ кэргэн бүддьүѳтүгэр эбии харчыланаллар. Ыал буолбут оҕолорун бэйэ бородууксуйатынан хааччыйаллар. Маслоцех үлэлээн бүттэҕинэ, ордор үүттэрин, сүөгэйдэрин, арыыларын, эттэрин нэһилиэктэрин наадыйааччыларыгар батараллар. Слесарь Васильев Алексей Сергеевич кэргэнэ учуутал Ирина Ивановналыын, хачыгаардар Петров Степан Ильич кэргэнэ экэнэмиис Мария Александровналыын, Семянов Василий Васильевич кэргэнэ оскуола повара Марина Викторовналыын, Ломпоров Ефрем Васильевич кэргэнэ пенсионерка Любовь Корниловналыын, Алексей Семенович кэргэнинээн дьыссаат иитээччитэ Елена Васильевналыын, аҥаардас эр киһи Танхаров Константин Иванович ынах сүөһү таһынан бары сылгы туталлар. Отторугар оскуолаҕа үөрэнэр оҕолоро, устудьуоннара, улааппыт сиэннэрэ төһүү күүс буолаллар.

Олох-дьаhах хомунаалынай хаhаайыстыбата - олус уһун тымныы кыһыннаах, өксүөннээх күһүннээх, самыырдаах саастаах дойдуга туһалаах, тыын суолталаах тэрилтэ. Саха Сирин икки хоту улууһугар, бэл, төгүрүк сыл итиини биэрэллэр. Сыл аайы, чуолаан былырыыҥҥы да, быйылгы да аймалҕаннаах тымныыларга, дьиктитик киһини уоскутар тачыгырыыр тыастаах, итиинэн илгийэр оһохпут барахсаны тыа дьоно дьыл ханнык баҕарар кэмигэр таптаан туһанар, куорат дьоно суохтуур кэммитигэр, анаммыт үлэлэрин миэстэлэригэр, Саха Сирин үрдүнэн саахал бөҕө тахса турдаҕына, эппиэтинэстээхтик, кыһамньылаахтык үлэлиир биир дойдулаахтарбытыгар махталбытын тиэрдэбит. Биһиги сылаас тылбыт ыарахан үлэлэрин чэпчэттин!

  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0

Комментарии (0)

Никто ещё не оставил комментариев, станьте первым.

Оставьте свой комментарий

  1. Опубликовать комментарий как Гость.
Вложения (0 / 3)
Поделитесь своим местоположением

Другие новости

Сэргээ

Моника

Университекка экэниэмикэҕэ лиэксийэ ааҕарын таһынан, Сандал Николаевич бастакы…
28.01.23 17:54