Уопсастыба

Күһүҥҥү кустааһын саҕаланар болдьоҕо урут “атырдьах ыйын 3-с субуотатыттан” диэн сыл аайы халбаҥныы сылдьыбыт эбит буоллаҕына, былырыыҥҥыттан ыла, нэдиэлэ күнүттэн тутулуга суох, биир бигэ дааталанна.

Ол курдук, сааһыттар атырдьах ыйын 21 күнүттэн, оттон анал куһу көрдөөн булан, ууттан таһааран биэрэр легавай боруода ыттаах (ретривер, лабрадор, дратхаар, спаниель…) дьон биир нэдиэлэ эрдэлээн, атырдьах ыйын 15 күнүттэн, кустууллар. Биир ыкка 3 кусчут көҥүллэнэр. Күһүҥҥү булка нуормата уруккунан хаалла: 50 кус уонна 10 хаас.
Манна сыһыаран, хабдьыны (курупааскыны) бултуур болдьох кылгатыллыбытын санатабын. Эрдэ “атырдьах ыйын 3-с субуотатыттан муус устар 20 күнүгэр диэри” эбит буоллаҕына, ааспыт сылтан бултанар болдьоҕо күһүҥҥү кустааһын кэмиттэн саҕалаан тохсунньу 31 күнүгэр диэри быһылынна. Атын мас көтөрдөрүн – улары, куртуйаҕы, бочугураһы бултааһын уруккутунан – атырдьах ыйын 21 күнүттэн ахсынньы 31 күнүгэр диэри.

“Саха Өрөспүүбүлүкэтин сиригэр-уотугар 2026/2027 сыллардааҕы булт кэмигэр туйахтаах кыыллары, хагдаҥ эһэни, кииһи уонна бэдэри бултааһыҥҥа лимииттэри уонна кубуоталары бигэргэтэр туһунан” Ил Дархан Ыйааҕа быйыл от ыйын 29 күнүгэр таҕыста.

Онно олоҕуран, 2026 – 2027 сс. булт сезонугар лимиит бу курдук быһылынна: кулааһайга – 1 092, хагдаҥ эһэҕэ – 2 524, кыыл табаҕа – 20 198, бүүчээҥҥэ – 4 332, туртаска – 2 632, тайахха – 5 337, бэдэргэ – 40, чубукуга – 888, киискэ – 103 246.

Î

Ити иһигэр тайах кубуотата 500-чэ төбөнөн эбилиннэ. Кыыл таба киэнэ тыһыынча кэриҥинэн элбээтэ. Ол гынан баран, Алдан, Өлүөхүмэ эҥээригэр үөскүүр тыа кыылын суотугар. Өлөөн өттүгэр кыстыы кэлэр туундара популяцията аҕыйаан иһэр: авиаучуот түмүгэ көрдөрөрүнэн, ахсаана биир сыл иһигэр 83 тыһыынчаттан 71 тыһыынчаҕа түстэ. Күндү түүлээхтэн киис кубуотата 15 тыһыынчанан эбилиннэ.

Туйахтаах кыыллары уонна хагдаҥ эһэни лиссиэнсийэнэн бултааһын болдьоҕо биир ыйынан быһыллыбытын хайдах быһыылаахтык туһаныахха сөбүгэр элбэх киһи мунаахсыйар. Былырыын саас муус устар 7 күнүгэр РФ Айылҕатын харыстабылын министиэристибэтэ “Бултаныллар кыылга-сүөлгэ көҥүлү биэрии Бэрээдэгин бигэргэтии туһунан” 178-с №-дээх бирикээһи таһаарбыта.

Бирикээс 2025 с. балаҕан ыйын 1 күнүттэн күүһүгэр киирбитэ. Онно олоҕуран, бултаныллар кыылга-сүөлгэ көҥүлү биэрии былааҥката уларыйбыта. Тоҕо диэтэххэ, туйахтаах кыыллары уонна эһэни бултуурга бэриллэр лиссиэнсийэни туһаныы болдьоҕо сарбыллан, 30 күнүнэн (биир ыйынан) быһыллыбыта.

Лиссиэнсийэлээх булчут бултуурга көҥүллээх 30 күнүн биирдэ лөглөччү эбэтэр икки болдьоххо арааран туһаныан сөп, онуоха ыйын-күнүн бүттүүн олохтоммут болдьох иһинэн бэйэтин баҕатынан туруорар. Саҥа уларытыы ити сыл балаҕан ыйын 1 күнүттэн үлэлээбит буолан, онуоха диэри сэрэбиэйдээһин түмүгүнэн уонна булт хаһаайыстыбаларыттан атырдьах ыйын баттаһа ылбыт лиссиэнсийэлээх дьон уруккуларын курдук толору болдьоҕунан бултаабыттара. Онон быйылгы булт сезонун булчуттар бары тэҥ балаһыанньалаах саҕалыыллар.

Эбии маннык түгэни бэлиэтиир тоҕоостоох. Урут булчут лиссиэнсийэтин сезон устатыгар туһаныан сөп эбит буоллаҕына, билигин бэриллибит 30 күнүгэр бултуйбат эбэтэр кубуотатын ситэ туһаммат түбэлтэтигэр ол кубуотаҕа көҥүл хаттаан бэриллиэн сөп.

Ону кини судаарыстыба түһээнин (650 солкуобайы) уонна ханнык кыылга көҥүл бэриллэринэн, холобур, тайахха 1,5 тыһ., эһэҕэ 3 тыһ., туртаска 450 солкуобайаах хомууру (нолуогу) төлөөн ылар. Бу “общедоступнайга” бултааччыларга сыһыаннаах. Оттон булт хаһаайыстыбатыттан ылбыт буоллахха, 30 күннээх болдьох син биир тутуһуллар уонна хомуур хаттаан төлөнөр. Путевканы иккистээн төлөттөрөрүн-төлөппөтүн тустаах хаһаайыстыба бэйэтэ быһаарар.

Бүтэһиккэ маннык иһитиннэриилээхпин. Экология, айылҕаны туһаныы уонна ойуур хаһаайыстыбатын министиэристибэтин булка уонна бултаныллар кыылы-сүөлү харыстааһыҥҥа департамена өрөспүүбүлүкэ электроннай сэрэбиэйигэр уонна улуустардааҕы хамыыһыйалар быһаарыыларынан кубуотаҕа тиксибит булчуттар лиссиэнсийэлэрин балаҕан ыйын 1 күнүгэр диэри ылыахтаахтарын сэрэтэр.

Ол кэми аһардахтарына, хаттаан сэрэбиэйдээһиҥҥэ көһөрүллэр. Лиссиэнсийэни атын киһиэхэ, холобур, аймахха эбэтэр атаска салайар сокуонунан көҥүллэммэт. Хаттаан сэрэбиэйдээһиҥҥэ ылыллыбатах уонна дьон бултаабакка эбэтэр бултуйбакка төннөрбүт лиссиэнсийэлэрин “көҥүл үллэриигэ” (свободное распределение) алтынньы 15 күнүн кэнниттэн E-yakutia портал нөҥүө суруттарбыт дьоҥҥо уочарат бэрээдэгинэн биэрэллэр. Онон бултуон баҕалаахтар сайты кэтээн көрө сылдьаргытыгар сүбэлиибин.

Көтөр бииһин сайыҥҥы-күһүҥҥү бултааһын болдьоҕо

Бадараан-хонуу көтөрө (ыттаах бултуурга): атырдьах ыйын 15 күнүттэн сэтинньи 20 күнүгэр диэри;
Уу көтөрө (ыттаах бултуурга): атырдьах ыйын 15 күнүттэн сэтинньи 20 күнүгэр диэри;
Бадараан-хонуу уонна уу көтөрө: атырдьах ыйын 21 күнүттэн сэтинньи 20 күнүгэр диэри;
Мас көтөрө (улар, куртуйах, бочугурас) – атырдьых ыйын 21 күнүттэн ахсынньы 31 күнүгэр диэри;
Хабдьы – атырдьах ыйын 21 күнүттэн тохсунньу 31 күнүгэр диэри.

Кыыллары бултааһын болдьохторо

Тайах: барытыгар – балаҕан ыйын 15 күнүттэн тохсунньу 10 күнүгэр диэри; сиппит атыырдарга – балаҕан ыйын 1 – 30 күннэригэр;
Кыыл таба: барытыгар – атырдьах ыйын 1 күнүттэн тохсунньу 31 күнүгэр диэри;
Кулааһай: барытыгар – алтынньы 1 күнүттэн тохсунньу 10 күнүгэр диэри; сиппит атыырдарга – балаҕан ыйын 1 – 30 күннэригэр; өҥүргэс муостаахтарга – бэс ыйын 1 күнүттэн от ыйын 15 күнүгэр диэри;