Уопсастыба

Михаил Егорович успуорт эйгэтигэр ханнык да түгэннэргэ саҥа этиилэри киллэрэринэн, хамсатыылаах “идеялардааҕынан” дьоҥҥо-сэргэҕэ биллэр. Араас уопсастыбаннай үлэтэ үгүс, олор истэригэр, миниистир сүбэһитэ, успорт министиэристибэтин Уопсастыбаннай сэбиэтин чилиэнэ, Саха төрүт дэгит күрэһин федерациятын вице-бэрэсидьиэнэ, репрессия боппуруоһун чинчийээччи, устуоруйаны үөрэтээччи, дойдуга биллэр кэлэксийэниэр. Ойуунускайдаах, Аммосовтаах, Бараховтаах чугас соратниктара, Саха АССР бэрэссэдээтэлэ Иван Николаевич Винокуров аатын тилиннэрбит кинигэлээх. Успуорка энциклопедическай хабааннаах кинигэтэ суруллан бүтэн, бэчээккэ бэлэм. Михаил Егоровичтыын үлэбит сүнньүнэн күннэтэ кэриэтэ алтыһааччыбыт. Көрсөн кэпсэттибит.

Этиилэрэ өйөннүлэр

Ил Дарханы кытта “Туймаада” ыһыаҕар көрсөн В.П. Кочнев 1996 с. төрүттээбит успуорт түмэлин туһунан 2024 с. Москваҕа “Азия оҕолоро” оонньууларын туруорбут быыстапката киэҥ биһирэбили ылбытыттан Арассыыйаҕа баар успуорт 48 түмэлиттэр бастыҥ үлэлээх түмэлинэн билиниллибитэ. Билигин “Эллэй Боотур” спортивнай дыбарыаһыгар турар миэстэтэ кэҥэтиллиэхтээҕин уонна көһөрүллүөхтээҕин туһунан кэпсэтиилэриттэн саҕаламмыт. Ити кэпсэтии сүнньүнэн, Ил Дархан бу аҕыйах хонуктааҕыта Михаил Друзьяновы кэбиниэтигэр ыҥыран, сиһилии кэпсэппиттэр. Михаил Егорович боппуруостарын бэлэмнээн, ырытан, кэккэ туруорсуулардаах тиийбит. Успуорт үгүс боппуруостара таарыллыбыттар. Өрөспүүбүлүкэ Аҕа Баһылыга Айсен Сергеевич Николаев биһириирин, өйүүрүн биллэрбит.

Буолаары турар үбүлүөйдэртэн

Ахсынньыга бэлиэтэниэхтээх “Колхозник”, “Урожай” физкультурнай-спортивнай уопсастыбалар төрүттэммиттэрэ 75 сыллара; Саха сиригэр хайыһар, саахымат, чэпчэки атлетика 100 сыллара; “Азия оҕолоро” норуоттар икки ардыларынааҕы Оонньуулар төрүттэммиттэрэ 30 сыла; Москваҕа “Үтүө дьулуур” оонньууларын 40 сылыгар бэлэмнэнии бара турарынан, ССРС успуордун үтүөлээх маастара Гоголев Василий Николаевич сахалартан бастакынан кыһыл көмүс мэтээли ылбыта кэрэ-бэлиэ түгэнэ бэлиэтэниэхтэрэ.

От охсуутун күүлэйэ

Бу аҕыйах хонуктааҕыта Мэҥэ Хаҥалас Догдоҥотун нэһилиэгэр илиинэн от охсуутун күүлэйэ үрдүк тэрээһиннээхтик ыытыллыбыт эрээри, аҕыйах улуустар бааллара, бу өбүгэлэрбит төрүт көрүҥнэрэ уостан эрэрин көрдөрөр. 1977 с. Алексеев А.Е. көҕүлээһининэн, “Якутскай” сопхуос Капитоновкатыгар бастакы күүлэй ыытыллыбытын, оччолорго уонтан тахсалыы оройуоннар кытталларын, онон, күүлэй курдук тыа сирин дьонун сүрүн сөбүлүүр дьарыктарын сөргүтэр дьаһаллар ылыллыахтара.

Оҕо-ыччат успуорда

Болҕомто күүһүрүөҕэ. Үрдүк уонна орто-анал үөрэхтэр устудьуоннара, үөрэнээччилэрэ успуорт тула түмүллүөхтэрэ, күрэхтэһиилэр хото ыытыллыахтара.

Түмэллэр

Түмэллэр патриотическай тыыҥҥа иитэр-өйдөтөр суолталара улахан. “Эллэй Боотур” дыбарыаһыгар баар успуорт Албан аатын түмэлин “Триумф” успуорт уораҕайыгар көһөрүү бырайыага көрүллэн, үбүлээһинэ быһаарыллыаҕа. Успуорт дьаһалларын, дьоруойдарын ааттара норуокка киэҥник билиэхтэрэ.

Дыгын” оонньуулара

Дьокуускай куорат дьаһалтата күүскэ уонна утумнаахтык сайыннарара сөбүн сөп эрээри, наһаа үрдүк сыаналаах бириистэри туруоруунан үлүһүйэр сыллата кыаллымыан сөп уонна бу ыччаты иитиигэ доруобай өйгө-санааҕа тиэрдибэт. Ону дьон-сэргэ да ылыммат. Ол оннугар, “Дыгын оонньууларын” бырабыыталыстыба, Ил Дархан таһымыгар таһаарыы сиэрдээх.

Үйэтитии

Успуорт сайдыытыгар дьоһун кылааттарын киллэрбит успуорт исписэлиистэрэ, салайааччылар, көҥүл тустууга Саха АССР, РСФСР үтүөлээх тириэньрэ Николай Николаевич Волков, Саха Сирин успуордун Кэмитиэтин бэрэссэдээтэллэрэ Афанасий Егорович Алексеев, Семен Иванович Алексеев сырдык ааттарын үйэтитиигэ кэпсэтиилэр барыахтара.
Борис Герасимович Аргунов Таджикистан өрөспүүбүлүкэтин көҥүл тустууга сүрүн тириэньэринэн өр кэмҥэ үлэлээбит, сахаттан көҥүл тустууга бастакы ССРС успуордун маастара, Андижаҥҥа олорор. Саха Сириттэн тиийэн үөрэммит ыччаттар ортолоруттан успуорт маастардарын иитэлээбит, билигин 95 саастаах Борис Герасимович түөскэ анньыллар маастарын бэлиэтин уонна дастабырыанньатын төрөөбүт Сахатын Сирин успуордун түмэлигэр бэлэхтиир баҕатын биллэрбитэ махталлаах. Тириэньэр дьоһун аата үйэтитиллиэҕэ.

Улуу тириэньэр Д.П. Коркин төрөөбүтэ 100 сыла

Саха АССР, РСФСР, ССРС үтүөлээх тириэньэрэ Д.П. Коркин төрөөбүтэ 100 сыла 2028 с. буолар үбүлүөйүгэр бэлэмнэнии чэрчитинэн, Чурапчыга, Саха Өрөспүүбүлүкэтин Аҕа Баһылыга кыттыылаах өрөспүүбүлүкэ тэрийэр кэмитиэтин сүбэ мунньаҕа буолла. Бырабыыталыстыба бэрэссэдээтэлин солбуйааччы, тэрийэр кэмитиэт бэрэссэдээтэлэ Сергей Васильевич Местников бэлэмнэнии үлэ хаамыытыгар, улуус баһылыга Степан Анатольевич Саргыдаев туох наадатыгар, сүрүн иһитиннэриилэри оҥордулар.
М.Е Друзьянов улуу тириэньэр айар үлэтин суолтатыгар, биэс сыллааҕыта хоту Булуҥҥа көһөрүллүүгэ сылдьыбыт олоҕун суолунан көрдүүр-билсэр экспедициятын кэмигэр, Д.П.Коркин үөрэммит Кэрискэ учаастагын оскуолатыттан паартаны аҕалан Ярославскай түмэлигэр туруорбуттарын, эргэрэн быраҕыллыбыт оскуоланы Тиксиигэ көһөрөн аҕалан Д.П.Коркин түмэлин тэрийэн, сэрии, көһөрүллүү сылларыгар чурапчылар олоро сылдьыбыттарын, балык булдугар үлэлээбиттэрин туһунан өйдөбүнньүк буолан кэпсии, сырдата туруоҕун туһунан этиитэ, итиэннэ Д.П. Коркин Кытаанах нэһилиэгин Баттах алааһыгар төрөөбүт-үөскээбит умайбыт балаҕанын оннугар саҥа балаҕаны тутан сөргүтэргэ, чөлүгэр түһэрэргэ этиитэ биир санаанан ылыллан өйөннө.
Салгыы Михаил Друзьянов Д.П.Коркины Кэрискэ оскуолатыгар үөрэппит, билигин Дьокуускайга 202-с түөлбэҕэ олорор 103 саастаах Мария Григорьевна Стручковаҕа биэс сыллааҕыта “Саха Өрөспүүбүлүкэтин Үтүөлээх учуутала” ааты биэрэргэ кэпсэтии буолбутун олоххо киллэрэргэ этиитэ сөптөөҕүнэн ааҕыллан, болҕомтоҕо ылылынна.
Д.П.Коркин аатынан Чурапчы спортивнай оскуола-интэринээтин уопсай дьиэтин саҥа тутуута икки-үс сылынан олоххо киллэриллэрэ бэлиэтэннэ.

Көҥүл тустуу

Сүбэлэһиилэри ыытан, Федерация састаабыгар уларытыылар, эбиилэр-көҕүрэтиилэр оҥоһуллуохтара.
Учууталлар сийиэстэрин уонна каадыр боппуруостара

РФ Успуорка министиэристибэтин аппараатыгар, Олимпийскай кэмитиэккэ, биирдиилээн успуорт көрүҥнэринэн федерацияларга Саха Сирин үөрэхтээх, тэрийэр-салайар дьоҕурдаах ыччаттара үлэлиэхтэрин сөбүгэр, дойду бырагырааммаларыгар, граннарга көхтөөхтүк кыттыылары туһанарга хамсааһыннар барыахтара.
Дойду бэрэсидьиэнэ В.В.Путин былырыын Бүтүн Арассыыйатааҕы улахан түмсүүгэ физкултуура учууталларыгар суолта биэрэр туһунан этиитигэр олоҕуран, быйыл саас Тула куоракка дойду учууталларын сийиэһэ ыытыллыбыта. Саха Сириттэн алта учуутал-дэлэгээт кыттыбыта. Физкултуура учууталларын ыстаатыстарын үрдэтэр, оҕо-ыччат доруобуйатын тупсарар сыаллаах-соруктаах Саха Өрөспүүбүлүкэтин учууталларын сийиэһэ бу кэлэр сэтинньи ыйга ыытыллыаҕа.

Репрессия

1920-1930 сыллардаахха Саха АССР-гар репрессияламмыт, хаайыллыбыт 400-кэ учууталлар тустарынан бэлэмнэммит матырыйаалларга олоҕуран кинигэ тахсыытыгар көмө оҥоһуллуоҕа.

Дьэ, ити курдук, улуу тириэньэр Д.П.Коркин иитиллээччитэ, көҥүл тустууга ССРС успуордун маастара, успуорт түмэлин дириэктэрэ, Саха АССР физиическэй култуураҕа уонна успуорка үтүөлээх үлэһитэ Михаил Егорович Друзьянов Сахабыт Сиригэр физкултуура уонна успуорт кэскиллээхтик сайдалларын туһугар оруннаах этиилэрэ Ил Дарханынан, Саха Өрөспүүбүлүкэтин үрдүкү салалтата кыттыылаах сүбэ мунньаҕынан өйөбүлү ыллылар.

Баһылай Посельскай бэлэмнээтэ.