Мунньахха эрэгийиэҥҥэ сыыппараҕа көһүү бырагырааматын олоххо киллэрии, ЕСИА-ны (идентификацияны уонна аутентификацияны ааһарга биир кэлим ситими) туттарга судаарыстыбаннай информационнай ситимҥэ ирдэбил боппуруостарын дьүүллэстилэр. Сүрүн боппуруос быһыытынан өрөспүүбүлүкэҕэ 2032 с. диэри оҥоһуу өйү сайыннарар тосхолу олоххо киллэрэргэ торумнаммыт тэрээһин былаанын бырайыагын ырытыстылар.
10 бастыҥнар ахсааннарыгар киирэргэ
СӨ Инновацияҕа, сыыппара сайдыытыгар уона инфокоммуникационнай технологияҕа миниистир Петр Николаев бу хайысханан тосхол сүрүн кэрчиктэрин туһунан билиһиннэрдэ.
Эрэгийиэннэр сыыппараҕа көһөллөрүн олоххо киллэрэр федеральнай риэйтиҥҥэ Саха Сирэ 88 субъектан атырдьах ыйынааҕы туругунан, 46 миэстэттэн өрө тахсан, 19 миэстэни ылла. Инникитин 10 бастыҥнар ахсааннарыгар киирэргэ үлэлэһэллэр. Билиҥҥи туругунан, 26 көрдөрүүнү толорбуттар, 2-тэ туолбатах, 17-тэ кутталлаах диэн ааҕыллыбыт. Чэпчэтиилээх айти-ипэтиэкэ туолбакка турар эбит, манна үбүлээһин көрүллүөн наада, харчыны хантан ылыахха сөбө билиҥҥитэ быһаарылла илик.
Судаарыстыбаннай өҥөҕө алта Макс робот үлэлиир, нэһилиэнньэ судаарыстыбаннай өҥө порталынан туһанарын 4,5 баалынан сыаналаабыт. Макс мессенджери дойду Бэрэсидьиэнин дьаһалтата хонтуруоллуур, билиҥҥитэ өрөспүүбүлүкэ олохтоохторун кыра аҥаара онон туһаналлар. Инникитин электроннай мэдиссиинэ лиистэрин Макска киллэриэхтээхтэр. Өҥөнөн туһанарга, дьон сааһын чуолкайдыырга “госкан” диэни туттуохтара.
Информационнай эйгэҕэ куттала суох буолууну хааччыйарга миниистир хаалан иһии суоҕун бэлиэтээтэ. Ону таһынан, Почта салааларын дьиэлэрин саҥардыахтаахтар. Сыыппара бырайыактарыгар өрөспүүбүлүкэ араас хайысханан 26 сайаапканы ыыппыт.
Хаачыстыбалаах сыыппара сиэрбиһэ
Миниистир Петр Николаев иккис боппуруоһунан өрөспүүбүлүкэҕэ 2032 с. диэри оҥоһуу өйү сайыннарыы тосхолун олоххо киллэрии туһунан билиһиннэрдэ. Ол былаан 8 хайысхалаах: оҥоһуу өй инфраструктуратын сайыннарыы, дааннайы кытта үлэ, билиини салайыы, каадырдары бэлэмнээһин, билими уонна технологияны сайыннарыы, үбүлээһин мэхэньиисимин булуу, бырайыак үлэтэ.
Судаарыстыбаннай өҥөҕө оҥоһуу өй агена киириэхтээх, ону таһынан, оскуолалары, орто уонна үрдүк үөрэх кыһаларын хабыахтара. Урут үлэҕэ киирэргэ көмпүүтэри төһө билэргин ыйытар этилэр, билигин оҥоһуу өйү хайдах туттаргын, тугу сатыыргын туоһулаһыахтара. Санатан эттэххэ, Саха Сиригэр оҥоһуу өйү сайыннарыы тосхолун 2026 с. ыам ыйыгар бигэргэппиттэрэ. Онтон салгыы 2026-2032 сылларга оҥоһуу өйү киллэрэргэ былаан быһыытынан үлэлиэхтээхтэр.
Петр Николаев дакылаатын истэн баран СӨ Бырабыыталыстыбатын бэрэссэдээтэлэ Кирилл Бычков докумуону ситэрэн-хоторон биэрэргэ сүбэлээтэ. Кини инфраструктурнай тэрээһиннэр биир ситимнээх буолалларыгар болҕомтону уурарга ыҥырда, онтон кэлэр түһүмэҕи толоруу тутулуктаах.
Оҥоһуу өйү күннээҕи олоххо туттарга туох сыаллааҕын-соруктааҕын, тугу күүтэллэрин уонна туох наадатын быһаарыахтаахтар. Инфраструктурнай уонна элбэх харчыны эрэйэр бырайыактары туспа тутуохтаахтар, сороҕун билигин баар технологическай баазаҕа тирэҕирэн, киллэриэхтэрин, ол кыаҕын кэлин кэҥэтэн иһиэхтэрин сөбө этилиннэ.
Кирилл Бычков оҥоһуу өй инфраструктуратын сайыннарар үлэ сүрүн сыала-соруга федеральнай риэйтиҥҥэ өрө тахсыы эрэ буолбакка, өрөспүүбүлүкэ олохтоохторо бастатан туран, хаачыстыбалаах сыыппара сиэрбиһин туһаналларын хааччыйыахтаахпыт диэн санаатын эттэ.
Инфраструктурнай хайысханан сибээс ханаала сайдыахтаах, электроннай бырабыыталыстыба дааннайы обработкалыыр киини саҥардыахтаахтар, оҥоһуу өй көмөтүнэн ааҕар-суоттуур технология сайдан иһиэхтээх.
«Биһиги сорукпут — оҥоһуу өйү сайыннарыы тосхоло өрөспүүбүлүкэни сыыппараҕа көһөрөргө туттуллар биир сүрүн тэрил буолуохтаах. Саҥа технологияны эрэ киллэрбэккэ, ол ханнык соругу быһаарарын, олохтоохтор, былаас уорганнара, Саха Сирин экэниэмикэтэ туох көдьүүһү ылалларын дьэҥкэтик өйдүөхтээхпит. Онтон сороҕун күн бүгүн олоххо киллэриэххэ сөп, маны сэргэ наадалаах инфраструктураны оҥоробут, оҥоһуу өйгө билиибитин хаҥатабыт», — диэтэ СӨ Инновацияҕа, сыыппара сайдыытыгар уона инфокоммуникационнай технологияҕа миниистирэ Петр Николаев.
Мунньах түмүгүнэн сыыппараҕа көһүү, оҥоһуу өйү туттуу былаанын бырайыагын судаарыстыбаннай былаас уорганнарын, тустаах тэрилтэлэри кытта ситэрэн биэриэхтэрэ. Докумуону көрөн-истэн баран бигэргэтэргэ киллэриэхтэрэ.
Ааптар хаартыскаҕа түһэриитэ.
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
