Тыа хаһаайыстыбатын уонна ас-үөл бэлиитикэтин миниистирин солбуйааччы Айаал Тимофеев Аартыкаҕа олох-дьаһах хаачыстыбатын тупсарыыга биоэкэниэмикэ суолтатын туһунан дакылааты оҥордо. Биология олохтоох өрөсүүрсэлэрин туһаҕа таһаарыыга тирэҕирэн, Аартыканы сайыннарыы мадьыалын билиһиннэрдэ.
Дойду Бэрэсидьиэнэ быйыл кыһын Трансаартыка тырааныспардын көрүдүөрүн устун экопоселениелары тэрийии боппуруоһун үөрэтэргэ сорудахтаабыта. Билигин үгүс тэрилтэ баахта ньыматынан үлэлиир, нэһилиэнньэ көһөн барыыта тохтообот буолан, Трансаартыка көрүдүөрэ дьону олохсутар усулуобуйаны тэрийэр кыаҕа суох. Тыа хаһаайыстыбатын уонна ас-үөл бэлиитикэтин министиэристибэтэ баар баасаҕа (табаны иитиигэ, балыктааһыҥҥа уонна сир аһыгар) тирэҕинэн, биоэкэниэмикэ мадьыалын тобулан оҥорбут.
Өрөспүүбүлүкэ сирин-уотун 83 %-а (256 мөл га) ойуур, онтон сир аһын туоннанан хомуйан эргииргэ таһаарыахха сөп. Биир табаттан 27 киилэ суббородуукта ылыллар эрээри, 20 %-а эрэ туһаныллар, балыкка эмиэ итинник. Тобоҕу мээнэ быраҕыы ирбэт тоҥ экологиятыгар улахан ноҕурууска буолар, оттон ону туһаҕа таһааран, бэйэбит учуонайдарбыт сүбэлэринэн сирдэтэн, коллаген, пептид, БАД арааһын оҥорорго сырьё быһыытынан туттуохха сөп. Онуоха аҕа ууһун общиналарыгар, кэпэрэтииптэригэр соҕотуопкалыыр-астыыр пууннары тэрийэр ирдэнэр. Мадьыал үс түһүмэхтээх: бастакы – тута тоҥоруу, куурдуу; иккис – астыыр-таҥастыыр үлэ: балык тобоҕуттан коллаген, пантокрин, сир аһыттан концентрат оҥоруу; үһүс түһүмэх – баахта бөһүөлэктэрин, муора аалларын сибиэһэй бородууксуйанан, сир аһынан хааччыйыы, биологическай тобохторунан уоҕурдуу, биогаас оҥоруу. Министиэристибэ Трансаартыка көрүдүөрүгэр үс-биэс соҕотуопкалыыр-астыыр пууну тэрийэн, 2027 сылтан пилотнай бырайыак быһыытынан киллэрэргэ этэр.
– Дохуот суох буолан, Аартыка улуустарыттан ыччат көһөн барар. Оттон миэстэҕэ соҕотуопкалыыр-астыыр пууннар аһылыннахтарына, эбии үлэ миэстэлэрэ тахсыахтара, олохтоох бородууксуйа туһаҕа таһаарыллыаҕа. Киһи хапытаала диэн – бэйэ дойдутугар олохсуйан, төрүт дьарыгы сайыннарыы уонна дохуоттаах буолуу, – диэтэ Айаал Тимофеев.
Хаартыска: Тыа хаһаайыстыбатын уонна ас-үөл бэлиитикэтин МАХ ханаала.
-
1
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
