Инбэлииттэргэ уонна үбүлүөйдээхтэргэ
Балаҕан ыйыгар үрдэтиллибит төлөбүрү 2026 сыл атырдьах ыйыгар 80 саастарын туолбут биэнсийэлээхтэр, ону тэҥэ атырдьах ыйыгар I группалаах инбэлиити аан бастаан анаммыттар ылыахтара.
Арассыыйаҕа кырдьаҕаһынан страховой биэнсийэ икки чаастан турар: бигэргэтиллибит (фиксированнай) уонна страховой. Бигэргэтиллибит чааһын ылбыттарга барыларыгар тэҥ, оттон страховой чааһын суоттуурга маннык көрдөрүүлэр суолталаахтар: уопсай үлэ ыстааһа, 2002 сыл тохсунньу 1 күнүгэр диэри орто хамнас уонна ити кэнниттэн биэнсийэ усунуостарын суумата.
Эбиллии страховой биэнсийэҕэ бигэргэтиллибит төлөбүрү иккитэ улаатыннарыы түмүгэр тахсар, 2026 сылга кини кээмэйэ — 9584 солкуобай 69 харчы. Ол эбэтэр балаҕан ыйыттан ыйыллыбыт категориялаах биэнсийэлээхтэргэ 19 169,38 солкуобайдаах бигэргэтиллибит төлөбүр ананар.
Маныаха эбилиги икки төрүөттэн бииригэр эрэ туруораллар — 80 саастаах үбүлүөй эбэтэр I группалаах инбэлиити оҥорторуу. Холобур, киһи I группа инбэлиити оҥорторон баран, бигэргэтиллибит төлөбүрүн элбэппит буоллахтарына, кини 80 сааһын туолуутугар иккиһин үрдэтиэхтэрэ суоҕа.
Сынньалаҥҥа олорооччуларга
Балаҕан ыйыгар соторутааҕыта үлэлэрин тохтотон, сынньалаҥҥа тахсыбыт биэнсийэлээхтэр үрдэтиллибит биэнсийэни ылыахтара. Бу категория Арассыыйа олохтоохторун биэнсийэлэрин «көтүтүллүбүт» индексациялары барытын учуоттаан хос ааҕыахтара, диэн «Макс» мессенджерга Социальнай пуонда официальнай ханаала иһитиннэрэр.
Биричиинэтэ диэн, 2016 сылтан 2024 сылга диэри үлэлии сылдьар Арассыыйа олохтоохторун биэнсийэлэрин анал быраабылаларынан индексациялыыллара: сууматын «барыллаан» үрдэтэллэрэ, ол эрэн дьиҥэр индексацияны учуоттаабакка төлүүллэрэ. Үлэттэн уурайбытын кэннэ биэнсийэлээх мунньуллубут үрдэтиилэри төнүннэрэр быраабы ылар.
Икки биэнсийэни ылаллара элбиэҕэ
Ыарахан килиимэттээх сирдэргэ уһун кэмнээх үлэ ыстаастаах кырдьаҕас дьон эбиликкэ тиксиэхтэрин сөп. Уһук Хоту сиргэ 15 уонна онтон элбэх сыл үлэлээбит буоллахтарына, бигэргэтиллибит чааһын 50 бырыһыанынан улаатыннараллар. Онтон итинник сирдэргэ тэҥнэнэр сирдэргэ 20 сыл ыстаастаахха — эбилик 30 бырыһыан буолар, диэн Социальнай пуондаҕа быһаардылар. Булгуччулаах усулуобуйа: уопсай страховой ыстаас эр дьоҥҥо 25 сылтан, дьахталларга 20 сылтан итэҕэһэ суох буолуохтаах.
Көрөр-истэр (попечитель) дьоҥҥо өйөбүл
Үрдэтиллибит биэнсийэни балаҕан ыйыгар эмиэ ааҕыахтара — атырдьах ыйыгар Биэнсийэ пуондатыгар кыаммат кыһалҕалаахтары (иждивенец) баар буолбутунан сибээстээн төлөбүрү хос аахтарар туһунан сайабылыанньа биэрбит биэнсийэлээхтэргэ. Кинилэргэ холобура, 18-гар диэри саастаах оҕолор, 23-гэр диэри күнүскү үөрэххэ үөрэнэр устудьуон оҕолор, инбэлиит оҕолор, сиэннэр киирэллэр.
«Хас биирдии кыаммат киһиэхэ бигэргэтиллибит төлөбүр үс гыммыт биирэ ааҕыллар, ол эбэтэр 3194 солкуобай 90 харчы. Үс тутулуктаах киһиэхэ диэри ааҕыллар, уопсай эбилик 9584 солкуобай 70 харчыга тиийиэн сөп», — диэн Госдуума кыра уонна орто урбааҥҥа кэмитиэтин чилиэнэ Алексей Говырин «Парламентская газетаҕа» кэпсээтэ.
Кини сокуонунан хос ааҕыы сайабылыанньаны ылбыт ыйтан кэлэр ый 1 күнүттэн оҥоһулларын чопчулаата.
Тыа сирин олохтоохторугар
Өссө тыа сиригэр олорор, үлэлээбэт биэнсийэлээхтэр үрдэтиллибит төлөбүргэ тиксиэхтэрин сөп, кинилэр атырдьах ыйыгар бырабыыталыстыба бигэргэппит испииһэгин идэлэригэр уонна дуоһунастарыгар 30 сылтан итэҕэһэ суох ыстаастара бигэргэммит буолуохтаах.
«Маннык түбэлтэҕэ бигэргэтиллибит төлөбүр 25 бырыһыанынан үрдүүр, бу 2026 сылга ыйдааҕы биэнсийэҕэ 2396 солкуобай 17 харчы эбиини биэрэр. Өскөтүн ыстаас туһунан сибидиэнньэлэр Социальнай пуонда тус учуотугар баар буоллахтарына, хос ааҕыы сайабылыанньата суох оҥоһуллар. Сибидиэнньэлэр систиэмэҕэ суох буоллахтарына, пуондаҕа үлэ киниискэтин уонна архыып ыспыраапкаларын илдьэн биэрэн сайабылыанньа суруйуохха наада», — диэтэ Алексей Говырин.
Хаартыска: Галина Матвеева түһэриитэ
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
