Уопсастыба

Дойдумсах буолуу уонна дойдуну көмүскээччи

Дойдумсах буолуу тыынын киһи ийэтин үүтүн кытта иҥэринэр дии саныыбын. Ол курдук, кыра оҕо төрөппүттэригэр, дьиэтигэр-уотугар, төрөөбүт сиригэр тапталыттан бу иэйии үөскүүр. Патриот диэн Ийэ дойдутун истиҥник таптыыр, норуотугар бэриниилээх уонна ханнык да түгэҥҥэ Аҕа дойдутун көмүскүүргэ дьулуһар киһини ааттыыллар. Маныаха, биири өйдүөххэ наада: патриот националист буолбатах, тоҕо диэтэр, националист бэйэтин омугун интэриэһин атыттартан үрдүктүк тутар, оттон патриот атын дойдулары намтаппакка эрэ төрөөбүт дойдутун таптыыр. Патриот төрүт үгэстэрин билэр уонна култууратын ытыктыыр. Дойдутун тупсарар баҕалаах, ситиһиилэринэн уонна кини олохтооҕо буоларынан киэн туттар. Патриот төрөөбүт сирэ чэчирии сайдарын туһугар тус интэриэһин да толук ууруон сөп. Кини дойдутун уонна онно олорор дьон интэриэстэрин көмүскүүр санаалаах. Атыннык эттэххэ, дьиҥ патриот дойдуну көмүскээччинэн буолар.

Дойду дьиҥнээх көмүскээччитэ төрүт сыаннастарга олоҕурбут сиэрдээх быһыы-майгы, олох-дьаһах өйдөбүллэрин, о.э. айылҕаҕа, дойдуга, дьоҥҥо-сэргэҕэ харыстабыллаах сыһыаннаһыыны көмүскүүр. Кини өбүгэтэ хаалларбыт нэһилиэстибэтин, үгэстэрин туһугар туруулаһар. Өбүгэ нэһилиэстибэтэ, үгэһэ – бу биһиги киэн туттуубут, киһи киһинэн хааларын мэктиэтэ. Маннык сиэр-майгы нэһилиэстибэтин көмүскээччи дьиҥнээх патриотунан ааҕыллар.

2025 сыл

Арассыыйа Бэрэсидьиэнэ В.В. Путин: «Кэлэр сылга Улуу Кыайыы 80 сылын бэлиэтиэхпит. Итинэн сибээстээн, биһиги дьоруойдарбытын уонна бүгүҥҥү Анал байыаннай дьайыы кыттыылаахтарын чиэстээн, итиэннэ устуоруйа араас кэмигэр сэриилэспит бары өбүгэлэрбит хорсун быһыыларын кэриэстээн, нацизмы самнарбыт аҕаларбыт, эһэлэрбит, хос эһэлэрбит албан ааттарыгар сүгүрүйэн, 2025 сылы Аҕа дойдуну көмүскээччи сылынан биллэрэргэ этии киллэрэбин», - диэн 2024 с. алтынньы 20 күнүгэр ыытыллыбыт Судаарыстыбаннай Сэбиэт мунньаҕар эппитэ.

Саха Сирин Ил Дархана А.С. Николаев: «Бу сыл мөлүйүөнүнэн олоҕу толук ууран Аан дойдуну фашизмтан быыһаабыт сэбиэскэй норуот хорсун быһыыта, албан аата ааттаныа. Бүгүн хаттаан кинилэр сиэннэрэ, хос сиэннэрэ Ийэ дойду көмүскэлигэр туруннулар. Биһиги хорсун-хоодуот буойуннарбыт нацизм төбөтүн хаһан да өрө көтөхпөтүн туһугар хорсуннук кыргыһаллар. Дойдуларын мэлдьи көмүскүүргэ бэлэм Саха Сирин олохтоохторун көлүөнэлэрин тулхадыйбат сибээһэ манна көстөр. Бу дириҥ сибээһи өссө күүһүрдэр, итиэннэ дьиҥнээх дойдутумсах буолуу сыаннастара чиҥэтиллэн суолталаналларын туһугар, Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр 2025 сылы Ийэ дойдуну көмүскээччи сылынан биллэрдим!

Кэлэр сыл албан аат уонна биһиги норуоппутунан, төрөөбүт өрөспүүбүлүкэбитинэн, дойдубутунан киэн туттуу сылынан буолуо диэн итэҕэйэбин! Биһиги өссө күүскэ сомоҕолоһуохпут! Саха Сирэ чэчирии сайдарын, хас биирдии олохтооҕо дьоллоох олоҕу олорорун туһугар биһиги барытын оҥоруохпут!» - диэн 2024 сыл ахсынньы 19 күнүгэр телеграм-ханаалыгар суруйбута.

Билиҥҥи байыастары кытта ыкса үлэлэһэр киһиттэн, Ил Түмэн Байыаннай сулууспалаахтар, бойобуой дьайыылар бэтэрээннэрин дьыалаларыгар, патриоттуу өйгө-санааҕа иитии уонна уопсастыбаннай тэрилтэлэр боппуруостарыгар сис кэмитиэтин бэрэссэдээтэлиттэн Александр Подголовтан ааҕааччыларбар бэйэтин санаатын тиэрдэригэр көрдөстүм.

«Арассыыйаҕа Аҕа дойдуну көмүскээччи сыла Дьиэ кэргэн сылын солбуйбута олус бэлиэ уонна түбэспиччэ анамматах дьаһал. Ол курдук, дьиэ кэргэн сыаннастарын уонна Ийэ дойдуга дьоруойдуу сулууспалааһын ситимнэригэр болҕомтону туһаайар. Демография боппуруостарыгар, итиэннэ ийэ-аҕа буолууну өйөөһүҥҥэ анаммыт Дьиэ кэргэн сыла инники олоххо олук уурда. Онтон Аҕа дойдуну көмүскээччи сыла дойдуну көмүскээбит уонна көмүскүү сылдьар дьон үтүөлэрин бэлиэтиир суолталааҕар саарбахтаабаппын.

Саха Сиригэр 2025 сыл Ийэ дойдуну көмүскээччи сылынан биллэриллибитэ тоҕоостоох. Бу сыл омук сомоҕолоһуутун уонна дойдуга бэриниилээх буолууну бэлиэтиир. Бу сылга дойдубут сүбэринитиэтин, итиэннэ куттала суох буолуутун көмүскээбит уонна көмүскүү сылдьар дьоҥҥо дириҥ махталбытын биллэрэбит. Бу сыл устуоруйа кэриэс өйдөбүлүн уонна эйэ үйэлээх суолтатын санатар аналлаах.

Маны таһынан, 2025 сылга Улуу Кыайыы 80 сыллаах өрөгөйдөөх үбүлүөйүн бэлиэтиибит. Кыайыы хайдах уһаарыллыбытын биһиги өйдүү-саныы сылдьыахтаахпыт, умнуо суохтаахпыт! Сэбиэскэй норуот хорсун-хоодуот быһыыта Арассыыйа олохтоохторун сүрэхтэригэр өрүү тыыннаах.

Ааспыт сылга Кэмитиэт үлэтин сүрүн түмүгүнэн байыаннай хомуур уонна байыаннай учуот боппуруостарыгар, быраабы олоххо туттуу быраактыкатын кэтээн көрүүгэ уонна анаалыстааһыҥҥа, Анал байыаннай дьайыы кыттыылаахтарыгар, кинилэр дьиэ кэргэттэригэр социальнай уонна сокуон өттүнэн өйөбүл дьаһалларын олоххо киллэриини хонтуруоллааһыҥҥа судаарыстыбаннай былаас уорганнара уонна уопсастыбаннай тэрилтэлэр хардарыта дьайсалларын хааччыйыы буолбута.

Маны таһынан, Кэмитиэт бу эйгэҕэ быраап өттүнэн сүрүннээһини тупсарыыга кэккэ этиилэри бэлэмнээтэ уонна байыаннай сулууспалаахтар дьиэ кэргэттэрин көрдөһүүлэрин быһаарыынан дьарыктанна. 400-тэн тахса ыйытык киирбитэ, ол иһигэр байыаннайдары харчынан хааччыйыы боппуруостара көрүллүбүттэрэ.

Биһиги АБДь кыттыылаахтарыгар сыһыаннаах сокуоннары толорууну, олоххо киллэриини кэтиибит. Ол курдук, АБДь кыттыылааҕын чугас дьонун кирэдьииттэрин төлөбүрүн тохтотор, байыас өлөр эбэтэр ыарахан инбэлиит буолар түгэнигэр иэһи толору сотор туһунан сокуон, Босхо юридическэй көмө туһунан сокуон, АБДь кыттыылаахтара суһал үлэ дуогабардарынан үлэлээбит үлэлэрин миэстэтин сулууспалыыр кэмнэригэр оннунан хаалларыыны мэктиэлиир Үлэ кодексата о.д.а.

Кэмитиэт бэтэрээннэр, ыччат уонна волонтердар тэрилтэлэрин кытта холбоһуктаах дьаһаллары ыытта, ол иһигэр АБДь ыытылла турар сиригэр баран кэлиини, онно гуманитарнай көмөнү уонна тэрили тиэрдиини тэрийдэ.

Парламентарийдары кытта, кинилэр ханнык баартыйаҕа баалларыттан тутулуга суох, ордук чуолаан матырыйаалынай уонна үп-харчы өттүнэн АБДь өйүүргэ, көхтөөхтүк бииргэ үлэлэһэбит.

Ураты болҕомтобутун волонтердар хамсааһыннарыгар, омуктар икки ардыларынааҕы сыһыаны, кырасдааныскай уопсастыбаны сайыннарыыга уонна патриоттуу иитиигэ туһуламмыт быһаарыыларга уурдубут. Сыл устата араас төгүрүк остуоллар, бырабыыталыстыба чаастара ыытылыннылар. Кэмитиэт чилиэннэрэ үлэбит хайысхаларынан норуоттар икки ардыларынааҕы, дойду, өрөспүүбүлүкэ уонна муниципальнай таһымнаах сэминээрдэргэ, кэнпириэнсийэлэргэ, мунньахтарга уонна пуорумнарга кыттыыны ыллылар. Ол туһунан сонуну киэҥник иһитиннэрэр-биллэрэр сириэстибэлэргэ уонна социальнай ситимнэргэ элбэхтэ сырдатыллыбыта.

2025 сылга Улуу Кыайыы үбүлүөйэ буоларынан, Кэмитиэт сыллааҕы үлэтин бу хайысхаҕа былааннаата. Сокуону оҥоруу сүрүн боппуруостара көрүллэр чэпчэтиилэри тупсарыыга уонна бэрээдэктээһиҥҥэ туһаайыллыаҕа. Чэпчэтии миэрэлэрэ хас биирдии АБДь кыттыылааҕар, ол иһигэр баҕа өттүнэн баран кытта сылдьар буойуттарга уонна кэтэх байыаннай хампаанньалар байыастарыгар көрүллүөхтээхтэр. Байыаннай сулууспалаахтар, өлбүт байыаннайдар, бэтэрээннэр дьиэ кэргэттэрин биир да көрдөһүүлэрэ болҕомтото суох хаалыа суохтаах. Биһиги бары ыйытыыларга хоруйдары булуохтаахпыт.

«Ил Түмэн» хаһыат ааҕааччыларыгар, эһиэхэ үтүөнү оҥорбут дьону 2025 сыл бастакы күннэригэр өйдөөн-санаан ылыҥ, итиэннэ кинилэргэ махтаныҥ диэн этиэхпин баҕарабын – ити биһирээһин уонна өйөбүл тыллара сөптөөх кэмҥэ этилинниннэр.

Хас биирдиигит олоҕор үөрүү-көтүү элбээтин, сырдык уонна үтүө баар буоллун! Балары кимниин эмит үллэһиннэххэ, үллэн үксүүллэр эрэ – бу маннык дьиктилээх көстүү буолар. Итиэннэ, Саҥа сылга эһиэхэ уонна чугас дьоҥҥутугар табыллыы тосхойдун, этэҥҥэ буолуҥ! Доруобуйаны уонна тапталы! Саҥа сылынан!» - диэн сэһэргээтэ Александр Григорьевич.

***

Күндү ааҕааччым, мин дойдумсах буолуу уонна дойдуну көмүскээччи өйдөбүллэрин арыйа сатаатым, итиэннэ саҥа 2025 сыл Дойдуну көмүскээччи сылынан буолара билиҥҥи кэмҥэ олус тоҕоостоох дии саныыбын.

Антонина НЕУСТРОЕВА